Love: మనం ఎందుకు ప్రేమలో పడతాం? సైన్స్ వెనక ఉన్న అసలు ‘స్కెచ్’ ఇదే!

Love: ప్రేమ అంటే కవులు రాసే కవిత్వం మాత్రమే అనుకుంటే పొరపాటే. మనకు ఒకరు నచ్చడం నుంచి, వాళ్లే లోకం అని బతకడం వెనక ఒక పెద్ద సైన్స్ ఉంది. మన మెదడు ఒక ల్యాబ్ అయితే.. ప్రేమ అనేది అందులో జరిగే ఒక అద్భుతమైన కెమికల్ రియాక్షన్. దీని వెనక ఒక అద్భుతమైన “బయోలాజికల్ ఇంజనీరింగ్” కూడా ఉంది. మనం ఒకరిని చూడగానే ఎందుకు ఆకర్షితులవుతాం? వారితోనే జీవితాంతం గడపాలని ఎందుకు అనిపిస్తుంది? వీటన్నింటికీ మన మెదడు ఒక సైన్స్ ల్యాబ్‌లా సమాధానం చెబుతుంది. ప్రేమ అనేది గుండె చేసే పని కాదు. మన మెదడులో జరిగే ఒక అద్భుతమైన రసాయన ప్రయోగం.

ప్రేమ వెనక ఉన్న అద్భుతమైన న్యూరో సైన్స్:

మనం ఎవరినైనా ప్రేమిస్తున్నామంటే.. నిజానికి మన మెదడులోని కొన్ని రసాయనాలు ఒకదానితో ఒకటి పోటీ పడుతున్నాయని అర్థం. ఈ రసాయన ప్రయాణం మూడు అంచెల్లో సాగుతుంది.

1. మొదటి చూపులోనే ‘స్పార్క్’ (ఆకర్షణ):
మనం ఒక వ్యక్తిని చూడగానే మన మెదడు మిల్లీ సెకన్లలోనే వారిని స్కాన్ చేసేస్తుంది. వారి నవ్వు, కంఠస్వరం, శరీర భాషను బట్టి వారు మనకు సరిపోతారో లేదో మన ఉపచేతన మనస్సు నిర్ణయించుకుంటుంది.ఇక్కడ ఒక ఆసక్తికరమైన ‘సైన్స్ ట్విస్ట్’ ఉంది. మనకంటే భిన్నమైన రోగనిరోధక శక్తి ఉన్నవారి పట్ల మనం ఎక్కువగా ఆకర్షితులవుతామట. ఎందుకంటే.. భవిష్యత్తులో పుట్టబోయే పిల్లలు ఆరోగ్యంగా ఉండాలనే ప్రకృతి వేసిన మాస్టర్ ప్లాన్ ఇది. ఈ దశలో టెస్టోస్టెరాన్, ఈస్ట్రోజెన్ వంటి హార్మోన్లు బ్యాక్‌గ్రౌండ్ మ్యూజిక్‌లా పనిచేస్తూ మనలో ఆకర్షణను పెంచుతాయి.

2. ‘పిచ్చి ప్రేమ’ అంటే ఇదే.. (మోహం):
ఎవరినైనా చూసినప్పుడు సీతాకోకచిలుకలు ఎగిరినట్లు అనిపించినా.. రాత్రంతా వారి ఆలోచనలతో నిద్ర రాకపోయినా దానికి కారణం డోపమైన్ అనే రసాయనం.

కెమికల్ కిక్: ఇది మన మెదడులో ‘రివార్డ్ సిస్టమ్’ను యాక్టివేట్ చేస్తుంది. దీని వల్ల మనకు విపరీతమైన కిక్, సంతోషం కలుగుతాయి.

అలర్ట్:దీంతో పాటు నోర్‌పైన్‌ఫ్రైన్ విడుదల కావడం వల్ల గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, అరచేతులు చెమట పట్టడం వంటివి జరుగుతాయి.

గుడ్డి ప్రేమ: ఈ దశలో మెదడులోని విశ్లేషణాత్మక భాగాలు కాస్త నెమ్మదిస్తాయి. అందుకే ఎదుటి వ్యక్తిలోని లోపాలు మనకు అస్సలు కనిపించవు. అందుకే దీన్ని ‘ప్రేమ గుడ్డిది’ అని అంటారు. నిజానికి అది డోపమైన్ ఇచ్చే ‘హై’ ఎఫెక్ట్.

3. జీవితాంతం తోడుండే బంధం (అనుబంధం):

కొత్తలో ఉండే ఆ విపరీతమైన ఆవేశం, క్రేజ్ ఎప్పుడూ ఉండదు. అది నెమ్మదిగా గాఢమైన, ప్రశాంతమైన అనుబంధంగా మారుతుంది. ఇక్కడే ఆక్సిటోసిన్ అనే అద్భుతమైన హార్మోన్ ఎంట్రీ ఇస్తుంది.

కౌగిలింతల హార్మోన్: దీనిని ‘లవ్ హార్మోన్’ అని పిలుస్తారు. ఇద్దరు వ్యక్తులు ఒకరినొకరు తాకినప్పుడు లేదా హత్తుకున్నప్పుడు ఇది విడుదలవుతుంది. ఇది నమ్మకాన్ని, భద్రతను పెంచుతుంది.

వాసోప్రెసిన్: ఈ హార్మోన్ ఒక వ్యక్తితో జీవితాంతం కలిసి ఉండాలి. వారిని రక్షించుకోవాలి అనే బాధ్యతను పెంచుతుంది. ఈ రెండు హార్మోన్లు కలిస్తేనే ప్రేమ అనేది ‘పెళ్లి’ లేదా ‘జీవితకాల బంధం’ వైపు అడుగులు వేస్తుంది.

ప్రేమిస్తే ఆరోగ్యం నిజంగా మెరుగవుతుందా?

సైన్స్ ప్రకారం.. అవును. సంతోషకరమైన ప్రేమలో ఉన్నవారు ఎక్కువ కాలం జీవిస్తారని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.

ఒత్తిడి మాయం: ప్రేమలో ఉన్నప్పుడు మన శరీరంలో ఒత్తిడిని కలిగించే ‘కార్టిసాల్’ స్థాయిలు తగ్గుతాయి. దీనివల్ల మనసు ప్రశాంతంగా ఉండి, రక్తపోటు అదుపులో ఉంటుంది.

నేచురల్ పెయిన్ కిల్లర్: మనకు ఇష్టమైన వ్యక్తి చేతిని పట్టుకున్నప్పుడు లేదా వారి ఫోటోను చూసినప్పుడు మన మెదడులోని పెయిన్-రిలీఫ్ సెంటర్స్ యాక్టివేట్ అవుతాయి. ఇది ఒక పెయిన్ కిల్లర్ మందు కంటే బలంగా పనిచేసి శారీరక నొప్పిని తగ్గిస్తుంది.

Also Read: మధుమేహానికి చెక్ పెట్టే ’10 నిమిషాల పోస్ట్ మీల్ వాక్’

డిజిటల్ ప్రేమ వర్సెస్ రియల్ ప్రేమ:

ఈ కాలంలో వాట్సాప్ మెసేజ్‌లు, ఇన్ స్టా చాటింగ్ ద్వారా డోపమైన్ (కిక్) రావచ్చు. కానీ.. సైన్స్ ప్రకారం గాఢమైన బంధం ఏర్పడాలంటే మాత్రం నేరుగా కలవాల్సిందే. ఆ కళ్లలోకి చూడటం, ఆ గొంతు వినడం, ఆ స్పర్శ.. ఇవే మన మెదడును పూర్తిగా సాటిస్‌ఫై చేస్తాయి. వర్చువల్ ప్రపంచంలో ప్రేమ త్వరగా మొదలవచ్చు కానీ, అది నిలబడాలంటే భౌతిక సామీప్యత తప్పనిసరి.

బాటమ్ లైన్
ప్రేమ అనేది ఒక రకమైన ‘పిచ్చి’ అని అంటుంటారు కానీ.. అది మన మనుగడ కోసం, మానవ జాతి అభివృద్ధి కోసం మన మెదడు వేసిన ఒక మాస్టర్ ప్లాన్. ఆకర్షణతో మొదలై, అనుబంధంతో ముగిసే ఈ అందమైన రసాయన ప్రయాణమే జీవితం. ఈ వాలెంటైన్స్ డే సందర్భంగా.. మీ మెదడులో విడుదలయ్యే ఆ ‘ప్రేమ రసాయనాలను’ గౌరవించండి.