Sleep: ఆరోగ్యకరమైన జీవన శైలి గురించి మాట్లాడేటప్పుడు మనం ఎక్కువగా పోషకాహారం, వ్యాయామం గురించి చర్చిస్తాం. కానీ.. వీటన్నింటికంటే ముఖ్యమైంది. మన శరీరాన్ని రీఛార్జ్ చేసేది ‘నిద్ర’. నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో చాలా మంది నిద్రను ఒక విలాసంగా భావిస్తున్నారు. కానీ వాస్తవానికి నిద్ర అనేది మన ప్రాథమిక శారీరక అవసరం. మంచి నిద్ర మన ఆరోగ్యానికి ఎందుకు ప్రథమ ప్రాధాన్యతగా ఉండాలో.. తెలిపే ముఖ్య కారణాలను గురించి ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
1. మెదడు పనితీరు, ఏకాగ్రత :
మనం నిద్రపోతున్నప్పుడు మన మెదడు విశ్రాంతి తీసుకోదు. బదులుగా రోజంతా మనం సేకరించిన సమాచారాన్ని క్రమబద్ధీకరిస్తుంది.
నిద్ర తక్కువైతే విషయాలను గుర్తుంచుకోవడం కష్టమవుతుంది. సరైన నిద్ర ఉన్నప్పుడే మనం వేగంగా, కచ్చితమైన నిర్ణయాలు తీసుకోగలం. మెదడులోని విషతుల్యాలను క్లీన్ చేయడానికి నిద్ర చాలా అవసరం.
2. రోగ నిరోధక శక్తి పెంపు:
మనం గాఢ నిద్రలో ఉన్నప్పుడు మన శరీరం ‘సైటోకైన్స్’ అనే ప్రోటీన్లను విడుదల చేస్తుంది. ఇవి ఇన్ఫెక్షన్లు, ఒత్తిడితో పోరాడటానికి సహాయ పడతాయి. నిద్ర తక్కువైతే మనం త్వరగా జబ్బుల బారిన పడే అవకాశం ఉంది. జలుబు, దగ్గు నుంచి తీవ్రమైన వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్ల వరకు అన్నింటినీ ఎదుర్కోవాలంటే నిద్ర ఒక సహజమైన మందులా పని చేస్తుంది.
3. గుండె ఆరోగ్యం:
నిద్రపోతున్న సమయంలో మన రక్తపోటు సహజంగానే తగ్గుతుంది. ఇది గుండె, రక్తనాళాలకు కొంత విశ్రాంతిని ఇస్తుంది. రోజుకు 7 గంటల కంటే తక్కువ నిద్రపోయే వారిలో గుండెపోటు, అధిక రక్తపోటు, స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.
4. బరువు నియంత్రణ:
బరువు తగ్గాలనుకునే వారు కేవలం డైట్ చేస్తే సరిపోదు. సరిగ్గా నిద్రపోవాలి. నిద్ర లేకపోవడం వల్ల శరీరంలో ‘గ్రెలిన్’ (ఆకలిని పెంచే హార్మోన్) పెరుగుతుంది. ‘లెప్టిన్’ (కడుపు నిండినట్లు తెలిపే హార్మోన్) తగ్గుతుంది. దీని వల్ల రాత్రిపూట జంక్ ఫుడ్ తినాలనే కోరిక పెరిగి, బరువు పెరగడానికి దారితీస్తుంది.
5. మానసిక ఆరోగ్యం:
నిద్రలేమికి, మానసిక సమస్యలకు బలమైన సంబంధం ఉంది. నిరంతరం నిద్ర తక్కువైతే చిరాకు, కోపం, ఒత్తిడి, నిరాశ వంటి సమస్యలు తలెత్తుతాయి. మన మూడ్ను నియంత్రించే ‘సెరోటోనిన్’ వంటి హార్మోన్ల సమతుల్యత దెబ్బతింటుంది. ఒక మంచి రాత్రి నిద్ర మరుసటి రోజు మిమ్మల్ని ఉత్సాహంగా.. సంతోషంగా ఉంచుతుంది.
6. కణాల మరమ్మత్తు:
మనం నిద్రిస్తున్నప్పుడు మన కండరాలు, కణజాలాలు, చర్మం మరమ్మత్తుకు గురవుతాయి. ఎదుగుదల హార్మోన్లు విడుదలై గాయాలను మాన్పుతాయి. అందుకే నిద్రపోయే వారిలో చర్మం ప్రకాశవంతంగా.. యవ్వనంగా కనిపిస్తుంది.
Also Read: చలికాలంలో సూర్య నమస్కారం.. ప్రయోజనాలు తెలిస్తే ఆశ్చర్యపోతారు
మంచి నిద్ర కోసం కొన్ని చిట్కాలు:
1. ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి నిద్రపోవడం, మేల్కొనడం అలవాటు చేసుకోండి.
2. పడుకోవడానికి కనీసం ఒక గంట ముందు మొబైల్, లాప్టాప్ వంటి గ్యాడ్జెట్లను పక్కన పెట్టండి.
3. రాత్రిపూట కెఫీన్ (టీ/కాఫీ), భోజనానికి దూరంగా ఉండండి.
4. గదిలో వెలుతురు లేకుండా.. ప్రశాంతమైన వాతావరణం ఉండేలా చూసుకోండి.
5. నిద్ర అనేది సమయం వృధా చేయడం కాదు. అది మీ ఆరోగ్యం కోసం చేసే ఉత్తమ పెట్టుబడి. రోజుకు 7 నుంచి 9 గంటల గాఢ నిద్రను మీ ప్రాధాన్యతగా మార్చుకోండి. అప్పుడు మీ శరీరం, మనస్సు రెండూ అద్భుతంగా పనిచేస్తాయి.