Salty Foods: చాలా మందికి చిప్స్, ఫ్రెంచ్ ఫ్రైస్ వంటి ఉప్పగా ఉండే స్నాక్స్ తినాలని పదే పదే అనిపిస్తుంటుంది. ఇది కేవలం మీ రుచికి సంబంధించిన విషయం మాత్రమే కాదు. దీని వెనక మీ శరీరంలోని హార్మోన్ల అసమతుల్యత కూడా ఉండవచ్చు. ముఖ్యంగా ఒత్తిడి హార్మోన్ అయిన కార్టిసోల్, ఆకలిని నియంత్రించే ఘ్రెలిన్ వంటి హార్మోన్లు తేడా వస్తే.. ఇలాంటి క్రేవింగ్స్ మొదలవుతాయి. ఈ హార్మోన్ల గోల ఏంటో ? వీటిని ఎలా అదుపులో ఉంచుకోవాలో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
1. ఒత్తిడి, కార్టిసోల్ :
మనకి బాగా స్ట్రెస్ (ఒత్తిడి)గా ఉన్నప్పుడు, అడ్రినల్ గ్రంథులు కార్టిసోల్ అనే హార్మోన్ను విడుదల చేస్తాయి. ఈ హార్మోన్ ఎక్కువైతే శరీరం తక్షణ శక్తి కోసం గ్లూకోజ్, ఉప్పును కోరుకుంటుంది.
ఒత్తిడిలో ఉన్నప్పుడు మన మెదడు “రివార్డ్” కోసం వెతుకుతుంది. చిప్స్ వంటి ఉప్పగా, కరకరలాడే పదార్థాలు తిన్నప్పుడు మెదడులో డోపమైన్ విడుదలయ్యి కాసేపు ఉపశమనం లభిస్తుంది. అందుకే బ్యాడ్ మూడ్లో ఉన్నప్పుడు ఒక చిప్స్ ప్యాకెట్ ఖాళీ చేయడం మనకు తెలియకుండానే జరిగిపోతుంది.
2. ఘ్రెలిన్, లెప్టిన్ :
ఈ రెండు హార్మోన్లు ఆకలిని కంట్రోల్ చేస్తాయి.
ఘ్రెలిన్ : ఇది మనకు ఆకలి వేసేలా చేస్తుంది. దీనిని ‘ఆకలి హార్మోన్’ అంటారు.
లెప్టిన్ : కడుపు నిండిందని మెదడుకు సిగ్నల్ ఇస్తుంది.
మీరు సరిగ్గా నిద్రపోకపోయినా లేదా ఎక్కువ ఒత్తిడికి గురైనా.. శరీరంలో ఘ్రెలిన్ పెరిగిపోయి లెప్టిన్ తగ్గిపోతుంది. ఫలితంగా కడుపు నిండినా కూడా ఇంకా ఏదో తినాలని.. ముఖ్యంగా సాల్టీ స్నాక్స్ మీదకు మనసు పోతుంది.
3. అల్డోస్టెరాన్ :
మన శరీరంలో ఉప్పు (సోడియం), నీరు ఎంత ఉండాలో నిర్ణయించేది అల్డోస్టెరాన్. అడ్రినల్ గ్రంథులు సరిగ్గా పనిచేయకపోయినా , లేదా శరీరంలో సోడియం తగ్గిపోయినా ఈ హార్మోన్ ప్రభావంతో ఉప్పు ఎక్కువగా ఉన్న చిప్స్ తినాలనే కోరిక విపరీతంగా కలుగుతుంది. దీనిని మెడికల్ పరిభాషలో ‘సాల్ట్ క్రేవింగ్’ అంటారు.
4. నిద్ర లేమి :
మీరు రోజుకు 7-8 గంటలు నిద్రపోకపోతే.. మీ మెదడు నిర్ణయాలు తీసుకునే శక్తిని కోల్పోతుంది. నిద్ర లేకపోవడం వల్ల రక్తంలో కార్టిసోల్ స్థాయిలు పెరిగి, శరీరానికి అలసటగా అనిపిస్తుంది. ఆ అలసటను పోగొట్టడానికి మెదడు తక్షణమే ‘సాల్ట్ కిక్’ కావాలని చిప్స్ వంటి స్నాక్స్ వైపు మళ్లుతుంది.
Also Read: రక్తహీనతకు చెక్ పెట్టాలంటే.. రోజూ ఈ 5 ఎండుద్రాక్షలు చాలు!
క్రేవింగ్స్ను ఎలా తగ్గించుకోవాలి ?
హార్మోన్ల ఇంబాలెన్స్ వల్ల కలిగే ఈ క్రేవింగ్స్ను అడ్డుకోవడానికి కొన్ని చిట్కాలు.
నీరు ఎక్కువగా తాగండి: ఒక్కోసారి దాహాన్ని కూడా మెదడు ఆకలిగా పొరబడుతుంది. చిప్స్ తినాలనిపించినప్పుడు ఒక గ్లాసు నీరు తాగి చూడండి.
మెగ్నీషియం, పొటాషియం: ఆకుకూరలు, అరటిపండ్లు, బాదం వంటివి ఆహారంలో చేర్చుకోండి. ఇవి శరీరంలో ఎలక్ట్రోలైట్ బ్యాలెన్స్ కాపాడి ఉప్పు క్రేవింగ్స్ను తగ్గిస్తాయి.
ప్రోటీన్ ఫుడ్: గుడ్లు, పప్పు ధాన్యాలు తింటే.. కడుపు ఎక్కువ సేపు నిండుగా ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది. దీనివల్ల స్నాక్స్ తినాలనే ఆలోచన రాదు.
ఒత్తిడిని తగ్గించుకోండి: యోగా లేదా మెడిటేషన్ ద్వారా కార్టిసోల్ స్థాయిలను అదుపులో ఉంచుకోవచ్చు.