Hyderabad Nizam: ఒకప్పుడు ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపన్నుడు ఎవరు అంటే అందరికీ వెంటనే గుర్తొచ్చే పేరు హైదరాబాద్ చివరి నిజాం ‘మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్’. 1930లలో ప్రసిద్ధ టైమ్ మ్యాగజైన్ ముఖచిత్రంపై ఆయన ఫొటో ప్రచురితమైంది. ఆ సమయంలోనే ఆయనను ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనవంతుడిగా అధికారికంగా ప్రకటించారు. అప్పట్లోనే ఆయన ఆస్తి విలువ దాదాపు 200 కోట్ల డాలర్లుగా ఉండేది. ప్రస్తుత కాలమానం ప్రకారం లెక్కగడితే అది వందల బిలియన్ డాలర్లకు సమానం. అయితే ఒక ప్రాంతాన్ని ఏలే రాజుగా ఆయనకు అంతటి సంపద ఎలా వచ్చింది? ప్రపంచంలోనే అత్యంత కుబేరుడిగా ఆయన ఎలా మారారనే.. విషయం చాలామందికి ఆసక్తి కలిగిస్తుంది.
నిజాం సంస్థానం సంపదకు ప్రధాన మూలం హైదరాబాద్ పరిధిలోని గోల్కొండ ప్రాంతంలో లభించిన వజ్రాలు. ఆ రోజుల్లో ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన వజ్రాల గనులు గోల్కొండ రాజ్యంలోనే ఉండేవి. కోహినూర్, దరియా ఏ నూర్, హోప్ డైమండ్ వంటి ప్రపంచ ప్రసిద్ధ వజ్రాలు ఈ నేల పైనుంచే బయటపడ్డాయి. ఈ గనుల ద్వారా నిజాం నవాబులకు భారీగా ఆదాయం సమకూరేది. ప్రపంచ నలుమూలల నుంచి వచ్చే వ్యాపారులు ఇక్కడే వజ్రాలు కొనుగోలు చేసేవారు. దీంతో నిజాం ఖజానా ఎప్పుడూ రత్నాలు, వజ్రాలు, బంగారంతో కిటకిటలాడుతూ ఉండేది.
గోల్కొండ వజ్రాలు మాత్రమే కాకుండా.. నిజాం పాలనలో ఉన్న విశాలమైన భూభాగం నుంచి పెద్ద ఎత్తున పన్నులు వసూలయ్యేవి. వ్యవసాయం, వాణిజ్యం నుంచి వచ్చే రాబడి నిజాం ఖజానాకు ప్రధాన బలంగా నిలిచింది. దీనికి తోడు సంస్థానంలోని జమీందార్లు, సంస్థానాధీశులు, ధనవంతులు నిజాంను కలవడానికి వచ్చినప్పుడు భారీగా నజరానాలు ఇచ్చేవారు. బంగారు నాణాలు, విలువైన రత్నాలు కానుకగా ఇవ్వడం అక్కడ ఒక ఆచారంగా ఉండేది. ఈ నజరానాల రూపంలోనే ఏటా కోట్లాది రూపాయల సంపద నిజాం సొంత ఖజానాకు చేరేది.
మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ దగ్గర ఉన్న వ్యక్తిగత ఆభరణాల విలువ ఊహకు అందనంతగా ఉండేది. ఆయన దగ్గర 180 క్యారెట్ల బరువున్న ప్రసిద్ధ జాకోబ్ డైమండ్ ఉండేది. విచిత్రం ఏమిటంటే.. అంతటి విలువైన వజ్రాన్ని ఆయన ఒక పేపర్ వెయిట్గా వాడేవారని ప్రచారంలో ఉంది. నిజాం నవాబు వద్ద ఉన్న బంగారు బిస్కట్లు, వెండి దిమ్మెలు, రత్నాలు, ముత్యాల నిల్వలు చూసి విదేశీయులు సైతం ఆశ్చర్యపోయేవారు. తన ఖజానాలోని సంపదను దాచడానికి ఆయన ప్రత్యేకమైన నేలమాళిగలను ఉపయోగించేవారు.
సంపద పెరగడానికి కేవలం పన్నులు, వజ్రాలు మాత్రమే కారణం కాదు. నిజాం నవాబు తన ఆస్తులను నిర్వహించిన తీరు కూడా ప్రధాన కారణం. హైదరాబాద్ సంస్థానంలో రైల్వేలు, విద్యుత్, బ్యాంకింగ్ రంగాలను ఆయన సొంతంగా అభివృద్ధి చేశారు. ప్రత్యేకంగా స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ హైదరాబాద్ను స్థాపించి ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేశారు. అలాగే ఇంగ్లాండ్, ఇతర విదేశీ బ్యాంకుల్లో కూడా ఆయన పెద్ద ఎత్తున పెట్టుబడులు పెట్టారు. ఆ పెట్టుబడుల ద్వారా వచ్చే వడ్డీ మరియు లాభాలు ఆయన సంపదను నిరంతరం పెంచుతూనే ఉండేవి.
మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ధనవంతుడైనప్పటికీ చాలా సాదాసీదా జీవితం గడిపేవారు. పాత దుస్తులు ధరించడం, సాధారణ సిగరెట్లు తాగడం, సాదాసీదా భోజనం చేయడం ఆయన అలవాటు. ఒక పక్క లండన్ బ్యాంకుల్లో కోట్లాది రూపాయల డిపాజిట్లు ఉంచి, మరోపక్క చిరిగిన టోపీ వేసుకోవడం ఆయన ప్రత్యేకత. సంపదను అనవసరంగా ఖర్చు చేయకుండా కాపాడుకోవడం వల్లే ఆయన ఆస్తి ఏనాడూ తరగిపోలేదు. సంపాదించిన దానికంటే పొదుపు చేయడానికే ఆయన ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చేవారు.
భారతదేశంలో హైదరాబాద్ సంస్థానం కలసిపోయిన తర్వాత నిజాం సంపద తగ్గడం ప్రారంభమైంది. అయినప్పటికీ నిజాం నవాబు పేరు వినగానే ఇప్పటికీ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ధనవంతుడనే విషయం గుర్తుకొస్తుంది. హైదరాబాద్ అభివృద్ధికి ఆయన నిర్మించిన ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, ఉస్మానియా ఆస్పత్రి, అసెంబ్లీ భవనం వంటివి నేటికీ నిలిచి ఉన్నాయి. ఒక నిజాం నవాబుగా ఆయన కూడబెట్టిన సంపద, దాన్ని కాపాడుకున్న విధానం చరిత్ర పుటల్లో ఒక ప్రత్యేకమైన కథగా మిగిలిపోయింది.
Share
గేమర్స్, మూవీ లవర్స్కి గుడ్ న్యూస్.. ఆఫర్లో 65 ఇంచుల స్మార్ట్ టీవీ
నన్ను మించిన విద్యాశాఖ మంత్రి ఉన్నడా? పాస్ మార్కులు వేసిండ్రు.. ఇదే పనితీరుకు గీటురాయి!
