Heatstroke risk factors: సూర్యుడు నిప్పులు చెరుగుతున్నాడు. బయటకు వెళ్లాలంటేనే భయం వేసేలా ఎండలు ముదురుతున్నాయి. సాధారణంగా ఎండదెబ్బ ఎవరికైనా తగలవచ్చు, కానీ మనలో కొందరికి ఇతరులకంటే ఎక్కువ రిస్క్ ఉంటుంది. ముఖ్యంగా కొన్ని దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలతో బాధపడేవారిపై ఎండ ప్రభావం చాలా తీవ్రంగా ఉంటుంది. బాడీ టెంపరేచర్ ఒక్కసారిగా పెరిగిపోతే ప్రాణాలకే ముప్పు రావచ్చు. అసలు ఏయే జబ్బులు ఉన్నవారు ఈ వేసవిలో అత్యంత జాగ్రత్తగా ఉండాలో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
ఎండదెబ్బ తగిలే ముప్పు ఎవరికి ఎక్కువ?
శరీరం తనను తాను చల్లబరుచుకోలేనప్పుడు ఎండదెబ్బ తగులుతుంది. కింది సమస్యలు ఉన్నవారిలో ఈ సామర్థ్యం తక్కువగా ఉంటుంది.
1. గుండె సంబంధిత సమస్యలు:
గుండె జబ్బులు ఉన్నవారికి ఎండదెబ్బ తగిలే ప్రమాదం చాలా ఎక్కువ. ఎండలో ఉన్నప్పుడు శరీరాన్ని చల్లబరచడానికి గుండె వేగంగా రక్తాన్ని పంప్ చేయాల్సి ఉంటుంది. గుండె బలహీనంగా ఉన్నవారికి ఇది అదనపు భారం అవుతుంది. దీనివల్ల హార్ట్ ఎటాక్ లేదా బీపీలో హెచ్చుతగ్గులు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
2. మధుమేహం:
షుగర్ ఉన్నవారి రక్తనాళాలు, నరాలు ఎండ వల్ల త్వరగా ప్రభావితమవుతాయి. షుగర్ వ్యాధిగ్రస్తుల శరీరం చెమటను పట్టించే ప్రక్రియలో వెనకబడి ఉంటుంది. దీని వల్ల శరీరం త్వరగా వేడెక్కుతుంది. అలాగే, వీరు త్వరగా డీహైడ్రేషన్కు గురవుతారు, ఇది షుగర్ లెవల్స్ను పెంచేస్తుంది.
3. కిడ్నీ సమస్యలు:
కిడ్నీ వ్యాధి ఉన్నవారు శరీరంలో నీటి శాతాన్ని సమతుల్యంగా ఉంచుకోవడం కష్టం. ఎండ వల్ల వచ్చే డీహైడ్రేషన్ కిడ్నీలపై తీవ్రమైన ఒత్తిడిని కలిగిస్తుంది. ఇది కిడ్నీ ఫెయిల్యూర్ వంటి తీవ్ర పరిస్థితులకు దారితీయవచ్చు.
4. ఊబకాయం:
అధిక బరువు ఉన్నవారి శరీరంలో వేడి ఎక్కువ కాలం నిలిచి ఉంటుంది. శరీర కొవ్వు వేడిని బయటకు పోనివ్వకుండా అడ్డుకుంటుంది. దీనివల్ల వీరికి చెమట తక్కువగా పట్టి, శరీర ఉష్ణోగ్రత వేగంగా పెరిగి ఎండదెబ్బ తగిలే ఛాన్స్ పెరుగుతుంది.
5. చిన్న పిల్లలు, వృద్ధులు:
వయస్సు రీత్యా చిన్న పిల్లలు, 65 ఏళ్లు పైబడిన వారు జాగ్రత్తగా ఉండాలి. వృద్ధులలో వయస్సు కారణంగా సెంట్రల్ నెర్వస్ సిస్టమ్ బలహీనపడి ఉంటుంది, దీనివల్ల ఉష్ణోగ్రత మార్పులను శరీరం త్వరగా పసిగట్టలేదు. ఇక చిన్న పిల్లల్లో స్వేద గ్రంధులు పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందవు, అందుకే వారు త్వరగా అలసిపోతారు.
6. మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు, మందులు:
డిప్రెషన్ లేదా యాంగ్జైటీ కోసం మందులు వాడేవారిలో కూడా రిస్క్ ఎక్కువ. కొన్ని రకాల మందులు శరీరంలో నీటి శాతాన్ని తగ్గించడం లేదా చెమట పట్టకుండా చేయడం వంటివి చేస్తాయి.
తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు:
హైడ్రేషన్: దాహం వేసినా వేయకపోయినా ప్రతి గంటకు నీరు తాగుతూ ఉండాలి. కొబ్బరి నీళ్లు, మజ్జిగ శ్రేయస్కరం.
సరైన దుస్తులు: లేత రంగులో ఉండే కాటన్ దుస్తులు ధరించాలి. ఇవి గాలి ఆడేలా ఉండి శరీరాన్ని చల్లగా ఉంచుతాయి.
సమయపాలన: ఉదయం 11 గంటల నుంచి సాయంత్రం 4 గంటల వరకు బయటకు వెళ్లకపోవడం ఉత్తమం. ఒకవేళ వెళ్లాల్సి వస్తే గొడుగు, టోపీ తప్పనిసరి.
ఆహారం: నూనెలో వేయించిన పదార్థాలు, కెఫీన్ (టీ, కాఫీ), ఆల్కహాల్కు దూరంగా ఉండండి. ఇవి డీహైడ్రేషన్ను పెంచుతాయి.
ఎండదెబ్బ అనేది కేవలం చిన్న సమస్య కాదు. ఇది ప్రాణాల మీదకు తెచ్చే పరిస్థితి. పైన చెప్పిన ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు వేసవిలో మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలి. శరీరం ఇచ్చే సంకేతాలను (కళ్లు తిరగడం, తలనొప్పి, వికారం) గమనిస్తూ వెంటనే తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.