Sleep: తగినంత నిద్రతో ఇమ్యూనిటీ డబుల్.. ‘స్లీపింగ్ ఎందుకంత ముఖ్యమో తెలుసా ?

Sleep: శక్తికి నిద్ర అనేది ప్రాథమిక పునాది. మనం నిద్రపోతున్నప్పుడు మన శరీరం విశ్రాంతి తీసుకోవడమే కాకుండా.. అంతర్గతంగా మరమ్మతులు చేసుకుంటుంది. వైరస్‌లు, బ్యాక్టీరియాలతో పోరాడే శక్తులను నిద్రలోనే శరీరం సిద్ధం చేసుకుంటుంది. తగినంత నిద్ర లేకపోతే రోగ నిరోధక వ్యవస్థ బలహీనపడి, అనారోగ్యాల బారిన పడే అవకాశం పెరుగుతుంది. నిద్రకు, రోగనిరోధక శక్తికి ఉన్న సంబంధాన్ని ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.

ప్రధాన అంశాలు:
1. సైటోకిైన్ల ఉత్పత్తి :
మనం గాఢ నిద్రలో ఉన్నప్పుడు, మన రోగనిరోధక వ్యవస్థ ‘సైటోకిైన్లు’ అనే ప్రోటీన్లను విడుదల చేస్తుంది. ఇవి శరీరంలో ఇన్ఫెక్షన్లు లేదా ఇన్ఫ్లమేషన్ (మంట) జరిగినప్పుడు వాటిపై పోరాడటానికి సంకేతాలు పంపుతాయి. నిద్ర తక్కువైతే.. ఈ సైటోకిైన్ల ఉత్పత్తి తగ్గిపోతుంది. దీనివల్ల సాధారణ జలుబు నుంచి తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ల వరకు శరీరం త్వరగా ప్రభావితం అవుతుంది.

2. టీ-కణాల సామర్థ్యం :
మన రక్తంలో ఉండే తెల్ల రక్తకణాలు లేదా టీ-కణాలు రోగ నిరోధక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఇవి వైరస్ సోకిన కణాలను గుర్తించి నాశనం చేస్తాయి. పరిశోధనల ప్రకారం.. తగినంత నిద్ర పోయేవారిలో ఈ టీ-కణాలు వైరస్‌లను అతుక్కునే సామర్థ్యం ఎక్కువగా ఉంటుంది. నిద్ర లేమి వల్ల ఈ కణాలు బలహీనపడి, శత్రు కణాలను గుర్తించడంలో విఫలమవుతాయి.

3. వ్యాక్సిన్ల ప్రభావం:
ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే.. నిద్ర లేమి మనం వేసుకునే వ్యాక్సిన్ల ప్రభావాన్ని కూడా తగ్గిస్తుంది. మనం ఏదైనా టీకా వేయించుకున్నప్పుడు, శరీరం దానికి వ్యతిరేకంగా యాంటీబాడీలను తయారు చేయాలి. నిద్ర సరిగ్గా లేని వారిలో ఈ యాంటీబాడీల ప్రతిస్పందన నెమ్మదిగా ఉంటుందని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. అంటే.. మంచి నిద్ర పోయే వ్యక్తిలో వ్యాక్సిన్ ఇచ్చే రక్షణ, నిద్ర లేని వ్యక్తి కంటే రెట్టింపు ఉంటుంది.

4. జ్ఞాపకశక్తి, రోగనిరోధక వ్యవస్థ:
మన మెదడు ఎలాగైతే విషయాలను గుర్తుంచుకుంటుందో.. మన రోగ నిరోధక వ్యవస్థ కూడా మునుపటి ఇన్ఫెక్షన్లను గుర్తుంచుకుంటుంది. నిద్ర సమయంలో.. మన ఇమ్యూన్ సిస్టమ్ పాత వైరస్‌ల వివరాలను “మెమరీ” లో నిక్షిప్తం చేసుకుంటుంది. తద్వారా భవిష్యత్తులో అదే వైరస్ మళ్ళీ దాడి చేస్తే.. శరీరం తక్షణమే స్పందించి దానిని అడ్డుకుంటుంది. ఈ ప్రక్రియ సరిగ్గా జరగాలంటే నిరంతరాయమైన నిద్ర అవసరం.

5. ఒత్తిడి హార్మోన్ల నియంత్రణ:
నిద్ర లేకపోవడం వల్ల శరీరంలో ‘కార్టిసోల్’ వంటి ఒత్తిడి హార్మోన్లు పెరుగుతాయి. ఈ హార్మోన్లు రోగనిరోధక వ్యవస్థ పనితీరును అణచివేస్తాయి. నిరంతర ఒత్తిడి, నిద్రలేమి వల్ల శరీరం ఎప్పుడూ అలసటగా ఉండి, చిన్న చిన్న ఇన్ఫెక్షన్లను కూడా ఎదుర్కోలేక పోతుంది. రోజుకు 7 నుంచి 8 గంటల నిద్ర ఈ హార్మోన్లను సమతుల్యం చేస్తుంది.

బలమైన రోగ నిరోధక శక్తి కేవలం విటమిన్ టాబ్లెట్ల వల్ల రాదు. దానికి క్రమశిక్షణతో కూడిన నిద్ర అవసరం. రాత్రిపూట గాఢ నిద్ర అనేది మీ శరీరానికి మీరు ఇచ్చే అత్యుత్తమ చికిత్స. కాబట్టి, ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే రాత్రిపూట మొబైల్ ఫోన్లను పక్కన పెట్టి, ప్రశాంతమైన నిద్రకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వండి.