Yawning: క్లాసులో లెక్చరర్ పాఠం చెబుతున్నప్పుడో, లేదంటే ఆఫీసులో మీటింగ్లో ఉన్నప్పుడో.. పక్కనున్న వాడు నోరు పెద్దగా తెరిచి ఒక ఆవలింత తీశాడంటే చాలు, మనకు కూడా తెలియకుండానే మన నోరు తెరుచుకుంటుంది. మనం అస్సలు ఆపలేం! అప్పటివరకు ఎంతో ఉత్సాహంగా ఉన్నా సరే, పక్కవాడి ఆవలింత చూడగానే మన మెదడు కూడా ‘నేను కూడా రెడీ’ అని సిగ్నల్ ఇచ్చేస్తుంది. ఇంతకీ ఇది ఎందుకు జరుగుతుంది? దీని వెనుక ఉన్న అసలు గుట్టు ఏంటి?
ఆవలింతల వెనుక సైన్స్
నిజానికి ఆవలింతలు రావడం వెనుక సైన్స్ రకరకాల కారణాలు చెబుతుంది. మన మెదడు వేడెక్కినప్పుడు దాన్ని చల్లబరచడానికి, లేదంటే శరీరానికి ఆక్సిజన్ తక్కువైనప్పుడు ఎక్కువ గాలిని పీల్చుకోవడానికి మనం ఆవలిస్తామని ఒక వాదన ఉంది. కానీ, ఒకరిని చూసి ఇంకొకరికి రావడం అనేది మాత్రం పక్కాగా మన మెదడు చేసే ఒక ‘కాపీ’ పని. సైన్స్ భాషలో చెప్పాలంటే దీనిని ‘మిర్రర్ న్యూరాన్స్’ (Mirror Neurons) మ్యాజిక్ అని పిలుస్తారు.
ఎవరైనా నవ్వితే మనం ఎందుకు నవ్వుతాం?
మన మెదడులో కొన్ని ప్రత్యేకమైన కణాలు ఉంటాయి. ఇవి పక్కవాళ్లు చేసే పనులను గమనించి, వాటిని మనం కూడా చేస్తున్నట్లుగా ఫీలయ్యేలా చేస్తాయి. ఉదాహరణకు, ఎవరైనా దెబ్బ తగిలి బాధపడుతుంటే మనకు కూడా కొంచెం నొప్పిగా అనిపిస్తుంది కదా? అలాగే ఎవరైనా నవ్వుతుంటే మనకు తెలియకుండానే ముఖం మీద చిరునవ్వు వస్తుంది. అలాగే పక్కవాడు ఆవలిస్తే, మన మెదడులోని ఈ మిర్రర్ న్యూరాన్స్ ఆ దృశ్యాన్ని ఫోటో తీసి, మనల్ని కూడా ఆవలింత తీయమని ప్రేరేపిస్తాయి.
ఎవరితో ఉంటే ఎక్కువ ఆవలిస్తాం?
దీనినే శాస్త్రవేత్తలు ‘ఎంపతీ’ (Empathy) లేదా సానుభూతి అని కూడా అంటారు. అంటే పక్కవారి ఫీలింగ్స్ని మనం ఎంతగా అర్థం చేసుకుంటామో, వారి పట్ల మనకు ఎంత సాన్నిహిత్యం ఉందో ఈ ఆవలింతలే చెబుతాయట. అందుకే మనకు బాగా నచ్చిన వాళ్లు లేదా స్నేహితులు ఆవలిస్తే మనకు వెంటనే ఆవలింత వస్తుంది. అదే ఎవరో తెలియని అపరిచితులు ఆవలిస్తే మనకు అంత త్వరగా రాదట! ఇది వినడానికి వింతగా ఉన్నా పక్కా నిజం.
చిన్న ఆవలింత.. పెద్ద సైన్స్!
సో, ఆవలింత అనేది ఒక ప్రమాదకరమైన అంటువ్యాధి ఏమీ కాదు. అది మన మెదడులోని సామాజిక అనుబంధానికి ఒక గుర్తు. ఒకవేళ మీ పక్కన ఎవరైనా ఆవలిస్తున్నప్పుడు మీకు కూడా ఆవలింత వస్తే.. అది మీ మెదడు చాలా యాక్టివ్గా ఉందని, మీరు ఎదుటివారి భావాలను చక్కగా అర్థం చేసుకోగలరని చెప్పడానికి ఒక సంకేతం. ఇకపై ఎవరైనా ‘ఏంటి నా ముందే ఆవలిస్తున్నావు?’ అని అడిగితే.. ‘నీ మీద ఉన్న ఎంపతీతోనే నా మెదడు ఇలా రియాక్ట్ అయింది’ అని ఒక చిన్న సైన్స్ క్లాస్ పీకేయండి!
Also Read:వేలిముద్రల మిస్టరీ.. ప్రపంచంలో ఏ ఇద్దరివి ఒకేలా ఎందుకు ఉండవు?