ప్రకృతి ప్రసాదించిన అత్యంత విలువైన సంపదలో వజ్రం ఒకటి. రష్యాలోని అతిశీతల ప్రాంతాల నుంచి ఆఫ్రికాలోని ఎడారి ప్రాంతాల వరకు విస్తరించి ఉన్న ఈ గనులు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. వజ్రాల ఉత్పత్తిలో రష్యా అగ్రగామిగా ఉండగా.. నాణ్యతలో ఆఫ్రికా దేశాలు తమదైన ముద్ర వేస్తున్నాయి.
రష్యా- వజ్రాల సామ్రాజ్యం..
ప్రపంచవజ్రాల మార్కెట్లో రష్యాలోని ‘అల్రోసా’ (ALROSA) సంస్థ తిరుగులేని శక్తిగా ఎదిగింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా లభించే ముడి వజ్రాలలో మూడో వంతు రష్యా నుండే వస్తాయి. రష్యాలోని యాకుటియా ప్రాంతం వజ్రాలకు పుట్టినిల్లుగా మారింది.
ఐఖాల్ (Aikhal): ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద వజ్రాల గనిగా గుర్తింపు పొందింది. 1961లో ఓపెన్ పిట్ గనిగా ప్రారంభమై, ప్రస్తుతం 200 మీటర్ల లోతు వరకు విస్తరించింది. ఏడాదికి 1.3 మిలియన్ క్యారెట్ల వజ్రాలను ఉత్పత్తి చేసే ఈ గనిలో మరో 50 మిలియన్ క్యారెట్ల నిల్వలు ఉన్నట్లు అంచనా.
ఉడాచ్నీ (Udachny): ఇది ప్రపంచంలోనే మూడవ అతిపెద్ద గని. ఇది కూడా రష్యాలోని యాకుటియాలో ఉంది. దాదాపు 630 మీటర్ల లోతున్న ఈ గని ప్రస్తుతం భూగర్భ మైనింగ్ దిశగా మారుతోంది.
న్యూర్బా (Nyurba) & లోమోనోసోవ్: ఇవి కూడా రష్యా ఆర్థిక వ్యవస్థకు చేదోడుగా నిలుస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా లోమోనోసోవ్ గనిలో లభించే ప్రతి 350 క్యారెట్లలో ఒకటి ఫ్యాన్సీ కలర్ వజ్రం కావడం విశేషం.
మీర్ (Mir): 1957లో ప్రారంభమైన ఈ గని ఒకప్పుడు రష్యాకు గర్వకారణం. అయితే 2017లో మూతపడిన ఈ గని మళ్ళీ 2030 నాటికి పునఃప్రారంభమయ్యే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి.
వజ్రాల పేరు పెట్టింది.. ఆఫ్రికా ఖండం..
ఆఫ్రికా ఖండంలో బోత్స్వానా, అంగోలా, దక్షిణాఫ్రికా వజ్రాల ఉత్పత్తిలో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. ఇక్కడ డీ బీర్స్ (De Beers) గ్రూప్ అత్యంత ప్రాబల్యం కలిగి ఉంది.
జ్వానెంగ్ (Jwaneng): విలువ పరంగా ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపన్నమైన గని. బోత్స్వానాలోని కలహరి ఎడారిలో ఉన్న ఈ గని నుండి ఏటా 12 మిలియన్ క్యారెట్ల వజ్రాలు వెలికితీస్తున్నారు.
ఒరాపా (Orapa): ‘సింహాల విశ్రాంతి స్థలం’ అని పిలువబడే ఈ గని 1971 నుండి నిరంతరం వజ్రాలను అందిస్తోంది. 2006లో అత్యధికంగా 17.3 మిలియన్ క్యారెట్ల ఉత్పత్తిని సాధించి రికార్డు సృష్టించింది.
కాటోకా (Catoca): అంగోలా దేశపు మొత్తం వజ్రాల ఉత్పత్తిలో ఇది 75% వాటాను కలిగి ఉంది. 2020లో కోవిడ్ ప్రభావంతో ఉత్పత్తి గణనీయంగా తగ్గినప్పటికీ.. ఇది ప్రపంచంలోని ఆరవ అతిపెద్ద గనిగా కొనసాగుతోంది.
వెనీషియా (Venetia): దక్షిణాఫ్రికాలో అతిపెద్ద గని ఇది. పర్యావరణ పరిరక్షణలో భాగంగా ఈ గని తక్కువ నీటిని వాడుతూ, వాడిన నీటినే రీసైకిల్ చేస్తూ ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. ఇక్కడ లభించే అరుదైన పింక్ మరియు బ్లూ వజ్రాలకు ప్రపంచ మార్కెట్లో విపరీతమైన డిమాండ్ ఉంది.
కెనడాలోని ఎకాటి (Ekati) గని దేశపు మొట్టమొదటి భూగర్భ, ఓపెన్ పిట్ మైన్. 1998లో ప్రారంభమైన ఈ గని ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితుల్లోనూ ఏటా 7.5 మిలియన్ క్యారెట్ల ఉత్పత్తిని సాధిస్తోంది. 2020లో యాజమాన్య మార్పు జరిగినప్పటికీ… కెనడా వజ్రాల మార్కెట్లో ఇది అగ్రస్థానంలో ఉంది.
దేశాల వారీగా వజ్రాల ప్రత్యేకతలు..
ప్రతి దేశం నుండి లభించే వజ్రాలకు కొన్ని ప్రత్యేక లక్షణాలు ఉంటాయి:
రష్యా: ఇక్కడి వజ్రాలు క్రిస్టల్ ఆకారంలో ఎనిమిది ముఖాలతో పదునైన అంచులను కలిగి ఉంటాయి. వీటిలో ఫ్లోరోసెన్స్ (కాంతిని వెదజల్లడం) ఎక్కువగా ఉంటుంది.
బోత్స్వానా: ఇక్కడ వెలికితీసే వజ్రాలు ఎక్కువగా జెమ్ క్వాలిటీ (అధిక నాణ్యత) కలిగి ఉంటాయి. ఇవి చూడటానికి పచ్చని చర్మం (Greenish skin) కలిగి ఉన్నట్లు కనిపిస్తాయి.
కెనడా: ఇక్కడి వజ్రాలు క్యూబ్ ఆకారం, కోటెడ్ వజ్రాలకు ప్రసిద్ధి. ఇవి మీడియం, హై వైట్ రంగుల్లో మెరుస్తాయి.
అంగోలా: ఇక్కడ గుండ్రని ఆకారం, పసుపు రంగు కలిగిన పెద్ద వజ్రాలు లభిస్తాయి.
దక్షిణాఫ్రికా: ప్రపంచంలోనే అత్యంత అద్భుతమైన పింక్, బ్లూ వజ్రాలకు ఇది పెట్టింది పేరు. ఇక్కడ లభించే వజ్రాలు అత్యంత నాణ్యమైన తెలుపు రంగులో (High White) ఉంటాయి.
మైనింగ్ రంగం అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్నప్పటికీ.. భూమి లోతుల్లో దాగి ఉన్న ఈ వజ్రాల నిధులు ప్రపంచ దేశాల సంపదకు మూలాధారంగా నిలుస్తున్నాయి. సాంకేతికత పెరిగేకొద్దీ ఓపెన్ పిట్ నుండి భూగర్భ మైనింగ్ వైపు ఈ పరిశ్రమ అడుగులు వేస్తోంది.
ALSO READ: Khammam News: ఖమ్మం జిల్లాలో వింత ఘటన.. కోతికి అంత్యక్రియలు