తిరుమల శ్రీవారి తొలి దర్శనం.. వారికే ఎందుకు? దాని వెనుక కథేంటి?

Tirumala Temple: తిరుమల శ్రీవారి ఆలయంలో ప్రతిరోజూ జరిగే అనేక ఆచారాలు, సాంప్రదాయాలు వెనుక అద్భుతమైన చరిత్ర దాగి ఉంది. కోట్లాది మంది భక్తులు ఏ దేవుడి దర్శనం కోసం రాత్రింబవళ్లు వేచి చూస్తారో, ఆ కలియుగ దైవాన్ని ప్రతిరోజూ అందరికంటే ముందే దర్శించుకునే అదృష్టం ఒక సామాన్య భక్తుడికి దక్కుతుంది. తరతరాలుగా వస్తున్న ఈ సాంప్రదాయం వెనుక ఉన్న ఆసక్తికరమైన కథ, ఆ భాగ్యం పొందుతున్న ఆ ‘ప్రత్యేక వ్యక్తి’ గురించి అసలు కథ మీ కోసం..

వేంకటేశ్వరుడి తొలి దర్శనం.. పూజారులకు కూడా దక్కని అరుదైన భాగ్యం
సాధారణంగా ఏ ఆలయంలోనైనా ఉదయాన్నే తలుపులు తీసి, దేవుడికి మొదటి పూజలు చేసే అర్చకులే తొలి దర్శనం చేసుకుంటారు. కానీ, తిరుమల వేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయంలో మాత్రం ఇందుకు భిన్నమైన, అత్యంత విశిష్టమైన సాంప్రదాయం కొనసాగుతోంది. ఇక్కడ అర్చకులు, జీయాంగార్లు, వేద పండితులు అందరూ ఉన్నప్పటికీ.. స్వామివారి ‘తొలి దర్శనం’ చేసుకునే మహద్భాగ్యం మాత్రం ఒక సామాన్య యాదవ వంశస్థుడికే లభిస్తుంది. ఆయనే తిరుమల చరిత్రలో ఎంతో ప్రాధాన్యత కలిగిన “సన్నిధి గొల్ల”.

ఎవరీ సన్నిధి గొల్ల?
శ్రీవారి ఆలయ వ్యవస్థలో సన్నిధి గొల్లకు ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. పురాణాల ప్రకారం.. ద్వాపర యుగంలో శ్రీకృష్ణుడు యాదవ కులంలో పెరిగినట్లే, కలియుగంలో వేంకటేశ్వర స్వామి తిరుమల కొండల్లో వెలిసినప్పుడు ఆయనకు మొదటగా సేవలందించింది యాదవులే. స్వామివారి ఆవుల మందను కాపాడటం, ఆయన భద్రతను పర్యవేక్షించడం వంటి బాధ్యతలను గొల్లలు చూసేవారు. ఆ నాటి స్వామివారి ఆదేశానుసారమే నేటికీ ప్రతిరోజూ ఉదయం ఆలయాన్ని తెరిచే హక్కు, రాత్రి మూసే బాధ్యత సాంప్రదాయబద్ధంగా ఆ యాదవ కుటుంబానికే దక్కుతోంది.

అర్చకుల ఆహ్వానం.. దివిటీతో గొల్ల స్వామి ప్రయాణం
ప్రతిరోజూ తెల్లవారుజామున సుమారు 3 గంటల సమయంలో తిరుమలలో ఒక అద్భుత ఘట్టం ఆవిష్కృతమవుతుంది. ఆలయ అర్చకులు స్వయంగా సన్నిధి గొల్ల నివాసానికి వెళ్లి, ఆలయ తలుపులు తెరవాల్సిందిగా ఆయనను గౌరవపూర్వకంగా ఆహ్వానిస్తారు. అనంతరం సన్నిధి గొల్ల అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో, శుచిగా స్నానం ఆచరించి, చేతిలో మండుతున్న జ్యోతి పట్టుకుని, ఆలయ తాళాలు ఉండే ‘కుంచెకోల’ను తీసుకుని అర్చకులతో కలిసి ఆనంద నిలయం వైపు అడుగులు వేస్తారు.

బంగారు వాకిలి ముంగిట.. సుప్రభాత వేళ ఆ క్షణం
అర్చకులు, జీయాంగార్లు, వేద పండితులు అందరూ ఆలయ మహాద్వారం వద్దకు చేరుకున్నాక, సన్నిధి గొల్ల తన చేతిలో ఉన్న తాళాలతో తలుపులు తెరుస్తారు. ఆ తర్వాత అందరూ కలిసి ఆలయం లోపలి భాగంలో ఉండే ‘బంగారు వాకిలి’ (గర్భగుడి ప్రధాన ద్వారం) వద్దకు చేరుకుంటారు. వేద పండితులు అత్యంత మధురంగా స్వామివారికి ‘సుప్రభాతం’ పఠిస్తుండగా.. సన్నిధి గొల్ల గర్భగుడి తలుపులను తెరుస్తారు. ఆ క్షణంలో, చీకటిని చీలుస్తూ వెలిగే దివిటీ వెలుగులో శ్రీవారి దివ్య మంగళ స్వరూపం మొదటిసారిగా సన్నిధి గొల్లకు మాత్రమే సాక్షాత్కరిస్తుంది.

భోగ శ్రీనివాస మూర్తి ఆగమనం.. కైంకర్యాల ప్రారంభం
సన్నిధి గొల్ల తొలి దర్శనం ముగించుకున్న తర్వాతే అసలైన ఆలయ కైంకర్యాలు మొదలవుతాయి. రాత్రి ఏకాంత సేవలో భాగంగా పవళింపజేసిన భోగ శ్రీనివాస మూర్తి విగ్రహాన్ని అర్చకులు అత్యంత భక్తితో తిరిగి గర్భగుడిలోని జీవస్థానానికి చేరుస్తారు. ఆ తర్వాతే స్వామివారికి అభిషేకాలు, అర్చనలు, ఇతర నిత్య పూజలు ప్రారంభమవుతాయి. ఈ విధంగా రోజువారీ పూజా కార్యక్రమాలకు సన్నిధి గొల్ల చేతుల మీదుగానే నాంది పడుతుంది.

రాత్రి తుది దర్శనంతో ముగిసే నిత్య సేవ
కేవలం ఉదయం తొలి దర్శనమే కాకుండా, రాత్రి వేళ స్వామివారి చివరి దర్శనం (తుది దర్శనం) చేసుకునే భాగ్యం కూడా సన్నిధి గొల్లకే దక్కుతుంది. రోజంతా జరిగే అన్ని సేవల అనంతరం, రాత్రి ఏకాంత సేవ ముగిశాక ఆలయ తలుపులను మూసివేసి, తాళాలను భద్రంగా తన ఇంటికి తీసుకెళ్తారు. ఒకటి కాదు, రెండు కాదు.. తరతరాలుగా, జీవితాంతం ప్రతిరోజూ శ్రీవారిని మొదటిగా, చివరిగా చూసే ఈ అపురూపమైన భాగ్యం కేవలం సన్నిధి గొల్ల వంశస్థులకు మాత్రమే సొంతం. యాదవ కులంపై స్వామివారికి ఉన్న అనుగ్రహానికి, తిరుమల ఆచారాల గొప్పతనానికి ఈ సాంప్రదాయమే సజీవ సాక్ష్యం.

Also Read: కర్ణాటకలో ఘోరం.. యువతిపై కత్తితో దాడి చేసి, పెట్రోల్ బాంబుతో వ్యక్తి ఆత్మహత్య