The Science of Bitter Taste: వేసవి కాలం రాగానే మనం ఐస్క్రీమ్లు, చల్లని జ్యూస్లు, తీపి పదార్థాల వైపు మొగ్గు చూపుతాం. కానీ.. మండుతున్న ఎండల నుంచి మనల్ని లోపలి నుంచి రక్షించే శక్తి ‘చేదు’ రుచికి ఉందని మీకు తెలుసా? ఆయుర్వేదం ప్రకారం.. వేసవిలో పెరిగే ‘పిత్త’ దోషాన్ని అదుపు చేయడంలో చేదు పదార్థాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. కాకరకాయ, వేపపువ్వు వంటి ఆహారాలు కేవలం రుచికే కాదు.. రక్తాన్ని శుద్ధి చేసి ఎండ వల్ల వచ్చే చర్మ సమస్యలను దూరం చేయడంలోనూ అద్భుతంగా పనిచేస్తాయి. ఆ వివరాలేంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
సాధారణంగా మనం చేదును ఇష్టపడం. కానీ ప్రకృతి మనకు ఇచ్చే ప్రతి రుచి వెనక ఒక సైన్స్ ఉంటుంది. వేసవిలో వాతావరణం వేడెక్కినప్పుడు మన శరీరంలో అంతర్గత ఉష్ణోగ్రత పెరిగి, రక్తంలోని మలినాలు చర్మంపై దద్దుర్లు, మొటిమలు, అలర్జీల రూపంలో బయటకు వస్తాయి. ఈ సమయంలో ‘చేదు’ మన శరీరానికి ఒక సహజమైన ‘కూలెంట్’, ‘క్లీన్సర్’గా పనిచేస్తుంది.
చేదు ఆహారం ఎందుకు తినాలి?:
ఆయుర్వేదం ప్రకారం.. వేసవిలో వాతావరణంలోని వేడి వల్ల మన శరీరంలో ‘పిత్తం’,’రక్తం’ కలుషితమవుతాయి. చేదు రుచికి వేడిని తగ్గించే గుణం ఉంటుంది. ఇది కాలేయాన్ని ఉత్తేజపరిచి, జీర్ణక్రియను మెరుగుపరుస్తుంది.
రక్త శుద్ధి, చర్మ ఆరోగ్యం:
వేసవిలో వచ్చే అతిపెద్ద సమస్య చర్మ వ్యాధులు. చెమటకాయలు, ఎండ వల్ల వచ్చే రాషెస్, దురద వంటి వాటిని అరికట్టాలంటే రక్తం శుభ్రంగా ఉండాలి.
వేప పువ్వు: ఉగాది పచ్చడిలోనే కాదు. వేసవి మొత్తం వేప పువ్వును ఎండబెట్టుకుని పొడి రూపంలో లేదా కూరల్లో వేసుకుని తింటే రక్తం శుద్ధి అవుతుంది. ఇది యాంటీ బ్యాక్టీరియల్ గా పనిచేసి చర్మ వ్యాధులను దరిచేరనీయదు.
కాకరకాయ: ఇందులో ఉండే ‘మోమోర్డిసిన్’ అనే సమ్మేళనం శరీరంలోని విషతుల్యాలను బయటకు పంపిస్తుంది. వారానికి రెండుసార్లు కాకరకాయ కూర లేదా వేపుడు తినడం వల్ల చర్మం కాంతివంతంగా మారుతుంది.
జీర్ణక్రియ, ఆకలి:
ఎండల వల్ల మనకు ఆకలి మందగిస్తుంది. చేదు పదార్థాలు నాలుకపై ఉన్న రుచి మొగ్గలను ఉత్తేజపరిచి, జీర్ణ రసాల ఉత్పత్తిని పెంచుతాయి. దీని వల్ల తిన్న ఆహారం త్వరగా అరగడమే కాకుండా, శరీరానికి పోషకాలు బాగా అందుతాయి.
Also Read: ఎండలో నుంచి రాగానే ఫ్రిజ్ నీళ్లు తాగుతున్నారా? అయితే మీరు ప్రమాదంలో పడ్డట్టే!
చక్కెర స్థాయిల నియంత్రణ:
వేసవిలో ఫ్రూట్ జ్యూస్లు, మామిడి పండ్లు ఎక్కువగా తినడం వల్ల రక్తంలో షుగర్ లెవల్స్ పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ఆహారంలో చేదును చేర్చుకోవడం వల్ల ఇన్సులిన్ సెన్సిటివిటీ పెరిగి, చక్కెర స్థాయిలు అదుపులో ఉంటాయి. ఇది డయాబెటిస్ ఉన్నవారికి మరింత మేలు చేస్తుంది.
ఎలా తీసుకోవాలి?
కాకరకాయ: దీన్ని మరీ ఎక్కువగా వేయించకుండా.. ఉల్లిపాయలు లేదా బెల్లం కలిపి కూరలా వండుకుంటే దానిలోని పోషకాలు పోవు.
వేప పువ్వు: ఎండబెట్టిన వేప పువ్వును నెయ్యిలో వేయించి అన్నంలో కలుపుకుని తింటే రుచిగా ఉండటమే కాకుండా.. అద్భుతమైన ఆరోగ్యాన్ని ఇస్తుంది.
ఆకుకూరలు: మెంతికూర వంటి కొంచెం చేదుగా ఉండే ఆకుకూరలను పప్పులో వేసుకుని తినవచ్చు.
“చేదు నిజం.. ఆరోగ్యానికి వరం”. వేసవిలో కేవలం చల్లని డ్రింక్స్ మీద ఆధారపడకుండా, వారానికి కనీసం రెండుసార్లు మీ భోజనంలో చేదును చేర్చుకోండి. ఇది మిమ్మల్ని ఎండ తాపం నుంచి కాపాడటమే కాకుండా.. సీజనల్ వ్యాధుల నుంచి రక్షణ కవచంలా నిలుస్తుంది. ప్రకృతి ఇచ్చిన ఈ సహజ ఔషధాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోండి.