ఒమేగా-3 లోపం ఎందుకు వస్తుంది? దీనికి ప్రధాన కారణాలు, లక్షణాలు ఇవే!

Omega-3 Deficiency Cause: మన శరీరం సక్రమంగా పనిచేయడానికి విటమిన్లు, మినరల్స్ ఎంత అవసరమో, ‘ఒమేగా-3 ఫ్యాటీ యాసిడ్స్’ కూడా అంతే ముఖ్యం. ఇవి మెదడు చురుగ్గా పనిచేయడానికి, గుండె ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటానికి అంతే కాకుండా కంటి చూపు మెరుగుపడటానికి తోడ్పడతాయి. అయితే.. మన శరీరం ఈ పోషకాలను సొంతంగా తయారు చేసుకోలేదు. కేవలం ఆహారం ద్వారానే వీటిని పొందాలి. దురదృష్టవశాత్తు, మారుతున్న లైఫ్ స్టైల్ ఆహారపు అలవాట్ల వల్ల చాలా మందిలో ఒమేగా-3 లోపం కనిపిస్తోంది. అసలు ఈ లోపం రావడానికి ప్రధాన కారణాలేంటో ఇప్పుడు వివరంగా చూద్దాం.

ఒమేగా-3 లోపం: శరీరంలో ఈ పోషకం ఎందుకు తగ్గుతోంది?

ఒమేగా-3 అనేది ఒక రకమైన ‘మంచి కొవ్వు’. ఇందులో ప్రధానంగా ALA, EPA, DHA అనే మూడు రకాలు ఉంటాయి. ఇవి కణ త్వచాల నిర్మాణంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. మన శరీరంలో ఒమేగా-3 స్థాయిలు తగ్గడానికి రకరకాల కారణాలు ఉన్నాయి.

1. ఆహారంలో తగినంత చేపలు:
ఒమేగా-3 (ముఖ్యంగా EPA మరియు DHA) కు అత్యుత్తమ వనరు సాల్మన్, మాకెరెల్, సర్డైన్స్ వంటి కొవ్వు అధికంగా ఉండే చేపలు.

కారణం: వారానికి కనీసం రెండుసార్లు చేపలు తినని వారిలో ఈ లోపం వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. శాకాహారులు చేపలు తినరు కాబట్టి.. వారు ప్రత్యామ్నాయ వనరులపై ( గింజలు, వాల్‌నట్స్) సరిగ్గా దృష్టి పెట్టకపోతే ఒమేగా-3 లోపానికి గురవుతారు.

2. ఒమేగా-6 , ఒమేగా-3 మధ్య అసమతుల్యత:
మన ఆహారంలో ఒమేగా-6 ఫ్యాటీ యాసిడ్స్ (వెజిటబుల్ ఆయిల్స్, ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్) ఎక్కువగా ఉంటున్నాయి.

సమస్య: శాస్త్రీయంగా ఒమేగా-6,ఒమేగా-3 నిష్పత్తి 1:1 లేదా 4:1 ఉండాలి. కానీ ప్రస్తుతం చాలా మంది డైట్‌లో ఇది 15:1 లేదా 20:1 గా ఉంటోంది. ఒమేగా-6 అధికంగా తీసుకోవడం వల్ల శరీరం ఒమేగా-3ని సరిగ్గా గ్రహించలేదు. దీనివల్ల లోపం ఏర్పడుతుంది.

3. పోషకాలను గ్రహించలేని స్థితి:
కొంతమంది తగినంత ఆహారం తీసుకున్నప్పటికీ.. వారి శరీరంలో ఒమేగా-3 లోపం ఉంటుంది.

కారణం: జీర్ణక్రియ సంబంధిత సమస్యలు ఉన్నవారిలో శరీరం కొవ్వులను సరిగ్గా గ్రహించలేదు. ప్యాంక్రియాస్ సమస్యలు లేదా పిత్తాశయ సమస్యలు ఉన్నా కూడా శరీరానికి అందాల్సిన ఫ్యాటీ యాసిడ్స్ అందవు.

4. ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్, జంక్ ఫుడ్ వాడకం:
బయట దొరికే వేపుళ్లు, ప్యాక్ చేసిన స్నాక్స్, ఫాస్ట్ ఫుడ్స్ తయారీలో చౌక నూనెలను వాడతారు. ఇవి శరీరంలో ఇన్ఫ్లమేషన్ (మంట)ను పెంచి, ఉన్న ఒమేగా-3 నిల్వలను ఖర్చు చేస్తాయి. సహజ సిద్ధమైన ఆహారానికి బదులుగా నిల్వ ఉంచిన పదార్థాలు తినడం వల్ల ఒమేగా-3 శరీరానికి అందదు.

5. వయస్సు, జీవక్రియ వేగం:
వయస్సు పెరుగుతున్న కొద్దీ, మన శరీరం మొక్కల నుంచి లభించే ALA (Alpha-linolenic acid) ను శరీరానికి ఉపయోగపడే EPA, DHA గా మార్చుకునే సామర్థ్యాన్ని కోల్పోతుంది. దీనివల్ల వృద్ధులలో ఈ లోపం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. అలాగే.. అధిక స్మోకింగ్, మద్యపానం చేసే వారిలో కూడా ఈ పోషక విలువల మార్పిడి సరిగ్గా జరగదు.

ఒమేగా-3 లోపం ఉంటే కనిపించే లక్షణాలు:
చర్మం పొడిబారడం, అలర్జీలు రావడం.

జుట్టు రాలడం, గోర్లు పెళుసుగా మారడం.

ఏకాగ్రత తగ్గడం, తరచుగా నీరసం రావడం.

కీళ్ల నొప్పులు, కళ్లలో మంటలు.

మానసిక ఆందోళన లేదా డిప్రెషన్.

లోపాన్ని ఎలా నివారించాలి?
ఆహారం: చేపలు, చియా విత్తనాలు (Chia seeds), ఫ్లాక్స్ సీడ్స్ (అవిసె గింజలు), వాల్‌నట్స్ (అక్రూట్స్) క్రమం తప్పకుండా తీసుకోవాలి.

వంట నూనెలు: సోయాబీన్, సన్‌ఫ్లవర్ ఆయిల్స్ తగ్గించి.. ఆలివ్ ఆయిల్ లేదా ఆవ నూనె వంటివి వాడటం మంచిది.

సప్లిమెంట్స్: ఆహారం ద్వారా అందకపోతే డాక్టర్ సలహాతో ‘ఫిష్ ఆయిల్’ క్యాప్సూల్స్ తీసుకోవచ్చు.

ఒమేగా-3 లోపం అనేది కేవలం శారీరక సమస్యే కాదు. అది మెదడు పనితీరును కూడా దెబ్బతీస్తుంది. సరైన ఆహార నియమాలు పాటిస్తూ.. సహజమైన వనరుల ద్వారా ఈ పోషకాన్ని పొందితే దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యాల నుంచి మనల్ని మనం కాపాడుకోవచ్చు.