Second Brain: మనం ఏదైనా ముఖ్యమైన పని మీద వెళ్తున్నప్పుడు లేదా టెన్షన్ పడుతున్నప్పుడు పొట్టలో.. ఏదో అవుతున్నట్లు అనిపిస్తుంది. ఇది కేవలం అనుభూతి మాత్రమే కాదు.. మీ మెదడుకు, పొట్టకు మధ్య ఉన్న విడదీయలేని బంధం. శాస్త్రవేత్తలు ఇప్పుడు మన జీర్ణ వ్యవస్థను ‘రెండవ మెదడు’ అని పిలుస్తున్నారు. మీరు ఏం తింటున్నారు అనేది మీ ఫిట్నెస్నే కాదు, మీ ఆలోచనలను, కోపాన్ని, ఆందోళనను కూడా శాసిస్తుంది. ఈ ‘గట్-బ్రెయిన్ కనెక్షన్’ వెనక ఉన్న ఆసక్తికరమైన నిజాలను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
మన పొట్ట గోడలలో లక్షలాది నాడులతో కూడిన ఒక ప్రత్యేక వ్యవస్థ ఉంటుంది. దీనినే ‘ఎంటెరిక్ నెర్వస్ సిస్టమ్’అంటారు. ఇది మెదడుతో నేరుగా ‘వాగస్ నర్వ్’ద్వారా కమ్యూనికేట్ చేస్తుంది. అందుకే.. మనం తీవ్రమైన ఒత్తిడిలో ఉన్నప్పుడు ఆకలి వేయకపోవడం లేదా కడుపులో గ్యాస్ రావడం వంటివి జరుగుతాయి. విచిత్రమేంటంటే.. మన మెదడు పొట్టకు పంపే సంకేతాల కంటే.. పొట్ట మెదడుకు పంపే సంకేతాలే ఎక్కువ.
ఆహారం మన మూడ్ని ఎలా మారుస్తుంది?
మనల్ని సంతోషంగా ఉంచే ‘సెరోటోనిన్’ అనే హార్మోన్ గురించి మీకు తెలుసా ? దీనిని ‘ఫీల్ గుడ్’ హార్మోన్ అంటారు. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏంటంటే.. శరీరంలోని మొత్తం సెరోటోనిన్లో దాదాపు 95 శాతం మన పొట్టలోనే.. తయారవుతుంది.
కోపం, ఆందోళన: మీరు అధికంగా ప్రాసెస్ చేసిన ఫుడ్స్, చక్కెర ఎక్కువగా ఉండే పదార్థాలు తిన్నప్పుడు పొట్టలో చెడు బ్యాక్టీరియా పెరిగి కడుపులో మంట వస్తుంది. ఇది మెదడుకు నెగటివ్ సిగ్నల్స్ పంపుతుంది. ఫలితంగా చిరాకు, కోపం పెరుగుతాయి.
ప్రశాంతత: ఫైబర్ అధికంగా ఉండే పండ్లు, ఆకుకూరలు తిన్నప్పుడు మంచి బ్యాక్టీరియా మెదడును ప్రశాంతంగా ఉంచే రసాయనాలను విడుదల చేస్తుంది.
ప్రోబయోటిక్స్: మానసిక ప్రశాంతతకు రహదారి
పొట్టలో ఉండే కొన్ని కోట్ల సూక్ష్మజీవుల సమూహాన్ని ‘మైక్రోబయోమ్’ అంటారు. ఇందులో మంచి బ్యాక్టీరియా శాతం పెరిగితే మానసిక స్థితి మెరుగు పడుతుంది. ఇక్కడే ‘ప్రోబయోటిక్స్’ పాత్ర మొదలవుతుంది.
ప్రోబయోటిక్స్ ఎలా పనిచేస్తాయి?:
పెరుగు, మజ్జిగ, కిమ్చీ వంటి ప్రోబయోటిక్ ఆహారాలు తీసుకోవడం వల్ల గట్ మైక్రోబయోమ్ బ్యాలెన్స్ అవుతుంది. ఇవి శరీరంలోని స్ట్రెస్ హార్మోన్ అయిన ‘కార్టిసోల్’ స్థాయిలను తగ్గిస్తాయి.
ఆందోళన తగ్గింపు:
పరిశోధనల ప్రకారం.. క్రమం తప్పకుండా ప్రోబయోటిక్స్ తీసుకునే వారిలో సోషల్ యాంగ్జైటీ (నలుగురిలోకి వెళ్లినప్పుడు వచ్చే భయం) తక్కువగా ఉంటుందని తేలింది. ఇవి మెదడులోని భయాన్ని నియంత్రించే.. భాగాలకు పాజిటివ్ సిగ్నల్స్ పంపిస్తాయి.
మీ ‘రెండవ మెదడు’ను ఆరోగ్యంగా ఉంచుకోవడం ఎలా ?
పులియబెట్టిన ఆహారాలు: రోజూ మధ్యాహ్న భోజనంలో కనీసం ఒక కప్పు పెరుగు లేదా మజ్జిగ ఉండేలా చూసుకోండి.
చక్కెర తగ్గించండి: పంచదార పొట్టలోని చెడు బ్యాక్టీరియాకు ఇంధనం లాంటిది. ఇది మీ మూడ్ని త్వరగా పడగొడుతుంది.
ప్రీబయోటిక్స్: ఉల్లిపాయ, వెల్లుల్లి, అరటిపండు వంటివి మంచి బ్యాక్టీరియాకు ఆహారాన్ని అందిస్తాయి.
హైడ్రేషన్: తగినంత నీరు తాగడం వల్ల జీర్ణక్రియ సాఫీగా జరిగి, మెదడు చురుగ్గా ఉంటుంది.