Holi Festival: తెలంగాణ సంస్కృతిలో హోలీ పండుగకు ముందు నిర్వహించే ‘కాముని దహనం’ (దీనినే హోలికా దహనం అని కూడా అంటారు) అత్యంత కీలకమైన ఘట్టం. చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి చిహ్నంగా, లోక కళ్యాణం కోసం మన్మథుడు తన ప్రాణాలను త్యాగం చేసిన సందర్భానికి గుర్తుగా ఈ వేడుకను జరుపుకుంటారు. రేపు హోలీ పండుగను పురస్కరించుకుని తెలంగాణలోని పల్లెలు, పట్టణాలు ఈ ఆధ్యాత్మిక వేడుకకు సిద్ధమయ్యాయి.
పురాణ నేపథ్యం..
కాముని దహనం వెనుక ప్రధానంగా రెండు కథలు ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి. ఒకటి, తారకాసుర సంహారం కోసం శివుని తపస్సును భంగం చేసే క్రమంలో కామదేవుడు (మన్మథుడు) శివుని మూడో కంటి మంటలకు భస్మమవ్వడం. మరొకటి, విష్ణు భక్తుడైన ప్రహ్లాదుడిని అంతం చేయాలనుకున్న రాక్షసి ‘హోలిక’ అగ్నిలో కాలిపోవడం. ఈ రెండు కథలు కూడా మనిషిలోని కామ, క్రోధ, అహంకారాలను దహించి వేయాలని సూచిస్తాయి. తెలంగాణలో దీనిని ‘కాముని పున్నమి’ అని కూడా పిలుస్తారు.
తెలంగాణలో ‘జాజిరి’ సంప్రదాయం
తెలంగాణ పల్లెల్లో కాముని దహనానికి వారం రోజుల ముందు నుంచే సందడి మొదలవుతుంది. ముఖ్యంగా యువకులు, చిన్నారులు ‘జాజిరి.. జాజిరి’ అంటూ పాటలు పాడుతూ, కోలాటాలు ఆడుతూ ఊరంతా తిరుగుతారు. ప్రతి ఇంటి నుంచి కట్టెలు, పిడకలు సేకరించి ఊరి మధ్యలో లేదా ప్రధాన కూడలిలో ‘కాముని’ ప్రతిమను ప్రతిష్టిస్తారు. ఈ కోలాట పాటలు, నృత్యాలు తెలంగాణ గ్రామీణ జీవనానికి అద్దం పడతాయి.
సామూహిక పూజలు, ఆచారాలు
దహనం చేసే రోజున ఊరి పెద్దలు, మహిళలు పెద్ద సంఖ్యలో తరలివచ్చి కాముని ప్రతిమకు ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. నైవేద్యాలు సమర్పించి, అగ్నిని వెలిగించిన తర్వాత ఆ మంటల చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేస్తారు. ఈ అగ్నిలో పాత వస్తువులను, పంట వ్యర్థాలను వేయడం ద్వారా తమలోని ప్రతికూలతలను వదిలించుకుంటున్నట్లు భావిస్తారు. దహనం తర్వాత వచ్చే బూడిదను పవిత్రంగా భావించి నుదుట ధరిస్తారు. ఇది చర్మ వ్యాధులను నివారిస్తుందని గ్రామీణ ప్రజల నమ్మకం.
Also Read: లిక్కర్ స్కామ్ క్లీన్ చీట్.. కాలినడకన తిరుమల కొండను ఎక్కనున్న కవిత..
ప్రకృతి ఆరాధన..
కాముని దహనం కేవలం ఒక మతపరమైన కార్యక్రమమే కాదు, ఇది సామాజిక ఐక్యతకు నిదర్శనం. కులమతాలకు అతీతంగా ఊరి ప్రజలంతా ఒకే చోట చేరి ఈ సంబరాన్ని జరుపుకుంటారు. రేపు రాత్రి కాముని దహనం ముగిసిన తర్వాత, మరుసటి రోజు ఉదయం నుండి ‘ధూళి వందనం’ (వసంతోత్సవం) పేరుతో ఒకరిపై ఒకరు రంగులు చల్లుకుంటూ హోలీ వేడుకల్లో మునిగిపోతారు. ప్రకృతి సిద్ధమైన రంగులను వాడుతూ పర్యావరణాన్ని కాపాడుకోవాలనే స్పృహ కూడా ఇప్పుడు ప్రజల్లో పెరుగుతోంది.
తెలంగాణలో కాముని దహనం
హోలీ పండుగ నేపథ్యంలో ఆనవాయితీగా నిర్వహించే కాముని దహనం కార్యక్రమం
రేపు హోలీ సందర్భంగా రాష్ట్రంలోని పలు జిల్లాల్లో కాముని దహనం కార్యక్రమాలు
ఊరి పెద్దలంతా కలిసి భక్తి శ్రద్ధలతో కాముని ప్రతిమను దహనం చేసి పూజలు
Kama Dahanam in Telangana in the wake of Holi… pic.twitter.com/VWlkehQ0s8
— BIG TV Breaking News (@bigtvtelugu) March 3, 2026