Daughter in law Property rights| పెళ్లి తర్వాత అత్తమామల ఇంట్లో నివసిస్తున్న కోడలికి ఆ ఇంటిపై హక్కులు ఉంటాయా? భర్త ఆస్తిలో భార్యకు ఎంత వాటా వస్తుంది? భర్త చనిపోతే అత్తమామల ఆస్తిని కోడలు క్లెయిమ్ చేయవచ్చా? ఇలాంటి సందేహాలు చాలామందికి వస్తుంటాయి. అయితే, వివాహం జరిగినంత మాత్రాన అత్తమామల ఆస్తిపై కోడలికి యాజమాన్య హక్కులు రావు. కానీ కొన్ని పరిస్థితుల్లో నివాస హక్కులు, భరణం లేదా భర్త ఆస్తిలో వారసత్వ హక్కులు లభించవచ్చు. ఈ హక్కుల మధ్య తేడాలను తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.
కోడలికి పెళ్లి తర్వాత అత్తమామల ఆస్తిపై ఆటోమేటిక్గా యాజమాన్య హక్కులు రావు. ఇల్లు.. మామగారి లేదా అత్తగారి పేరు మీద మాత్రమే ఉంటే, కోడలు కేవలం వివాహం ఆధారంగా వాటాను కోరలేరు. ఆస్తి పత్రాలు, వారసత్వ చట్టాలు, ఇతర నిబంధనలను బట్టి హక్కులు నిర్ణయిస్తారు. అయితే, కొన్ని సందర్భాల్లో నివాసం లేదా భరణం పొందే హక్కులు లభిస్తాయి.
గృహహింస నుంచి మహిళలకు రక్షణ కల్పించే చట్టం, 2005 ప్రకారం.. మహిళకు ఉమ్మడి కుటుంబ నివాసంలో ఉండే హక్కు లభిస్తుంది. ఆ ఇల్లు ఆమె పేరు మీద లేకపోయినా ఈ రక్షణ వర్తించే అవకాశం ఉంది. సుప్రీంకోర్టు తీర్పుల ప్రకారం.. ఉమ్మడి నివాసం అంటే భర్త పేరు మీద ఉన్న ఇల్లు మాత్రమే కాదు. అయితే, ప్రతి కేసులోనూ పరిస్థితులు, వర్తించే చట్టాలను పరిశీలిస్తారు. నివాస హక్కు ఉన్నంత మాత్రాన ఆస్తిపై యాజమాన్యం లభించదు.
భర్త జీవించి ఉన్నప్పుడు, ఆయన ఆస్తిలో భార్యకు సగం వాటా వస్తుందని చెప్పలేం. భార్యకు స్వతంత్రంగా ఏదైనా చట్టపరమైన హక్కు ఉంటే పరిస్థితి వేరుగా ఉంటుంది. భర్త మరణించినప్పుడు మాత్రం వర్తించే వారసత్వ చట్టాల ప్రకారం భార్యకు వాటా లభించవచ్చు. వీలునామా ఉందా లేదా?, ఆస్తి స్వరూపం ఏమిటి? అనే అంశాలు కూడా కీలకంగా ఉంటాయి.
హిందూ వారసత్వ చట్టం, 1956 ప్రకారం.. వీలునామా లేకుండా భర్త మరణిస్తే భార్య మొదటి తరగతి వారసురాలిగా పరిగణించబడుతుంది. ఆమె పిల్లలు, భర్త తల్లి వంటి ఇతర అర్హులైన వారసులతో పాటు ఆస్తిలో వాటా పొందవచ్చు. అయితే, భర్తకు చెందిన ఆస్తిలోనే ఆమెకు వారసత్వ హక్కు ఉంటుంది. అత్తమామల పేరుతో ఉన్న ప్రతి ఆస్తిలోనూ ఆమెకు వాటా ఉండదు.
Also Read: భార్య లోన్ కట్టకపోతే భర్త పెన్షన్ డబ్బులు కట్ చేసిన బ్యాంక్.. కోర్టు తీర్పు ఇదే
హిందూ దత్తత, భరణ చట్టం, 1956 ప్రకారం.. కొన్ని నిబంధనలు నెరవేరితే తనను తాను పోషించుకోలేని వితంతువు కోడలికి భరణం లభిస్తుంది. అక్టోబర్ 2026లో ఢిల్లీ హైకోర్టు ఒక కేసులో, వితంతువు కోడలికి ప్రత్యామ్నాయ నివాసం లేదా అద్దె కల్పించే అంశాన్ని పరిశీలించింది. ఆ తీర్పు వల్ల ఆమెకు మామగారి ఆస్తిపై యాజమాన్య హక్కులు వచ్చినట్లు కాదు.
ఆస్తి యాజమాన్యం, నివాస హక్కులు, వారసత్వం, భరణం వేర్వేరు అంశాలు. మీ పరిస్థితికి వర్తించే హక్కులను తెలుసుకోవడానికి అర్హత కలిగిన న్యాయవాదిని సంప్రదించడం మంచిది.