Stress: బరువు తగ్గాలనుకుంటున్నారా? ముందుగా మీ మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుకోండి !

Stress: నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో ప్రతి చిన్న విషయానికి ఒత్తిడికి గురవ్వడం సర్వసాధారణమైపోయింది. అయితే.. ఈ మానసిక ఒత్తిడి కేవలం మెదడుకే పరిమితం కాకుండా.. శరీర బరువుపై కూడా తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. కేవలం ఆహారం ఎక్కువగా తినడం వల్లే బరువు పెరుగుతామనుకోవడం తప్పు. మనం అనుభవించే మానసిక వేదన కూడా శరీరంలో కొవ్వు పేరుకుపోయేలా చేస్తుంది. ఒత్తిడికి, అధిక బరువుకు మధ్య ఉన్న ఈ విడదీయలేని బంధాన్ని, దాని వెనక ఉన్న హార్మోన్ల పనితీరును ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.

ఒత్తిడి, అధిక బరువు – సైన్స్ ఏం చెబుతోంది ?

చాలామంది బరువు తగ్గాలని జిమ్‌లో కష్టపడుతుంటారు. అంతే కాకుండా పత్యం పాటిస్తుంటారు. కానీ.. మనసులో ఒత్తిడిని అలాగే ఉంచుకుంటారు. ఫలితంగా ఎంత ప్రయత్నించినా బరువు తగ్గకపోగా.. కొత్తగా బరువు పెరుగుతుంటారు. దీనికి గల కారణాలను విశ్లేషిస్తే మన శరీరంలో జరిగే రసాయనిక మార్పులు ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తాయి.

1. కార్టిసాల్ – ‘స్ట్రెస్ హార్మోన్’ పాత్ర:

మనం ఒత్తిడికి లోనైనప్పుడు మన మెదడులోని ఎడ్రినల్ గ్రంథులు ‘కార్టిసాల్’ అనే హార్మోన్‌ను విడుదల చేస్తాయి. ఇది శరీరాన్ని ఆపద నుంచి రక్షించడానికి ఉపయోగపడే హార్మోన్. అయితే, నిరంతరం ఒత్తిడిలో ఉండటం వల్ల ఈ కార్టిసాల్ స్థాయిలు రక్తంలో ఎప్పుడూ ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఈ అధిక కార్టిసాల్ శరీరంలోని మెటబాలిజంను మందగింపజేసి, ముఖ్యంగా పొట్ట భాగంలో కొవ్వు పేరుకుపోయేలా చేస్తుంది.

2. స్ట్రెస్ ఈటింగ్ లేదా ఎమోషనల్ ఈటింగ్:
ఒత్తిడిలో ఉన్నప్పుడు చాలామందికి తెలియకుండానే ఆకలి పెరుగుతుంది. దీనిని ‘ఎమోషనల్ ఈటింగ్’ అంటారు. కార్టిసాల్ పెరిగినప్పుడు శరీరం శక్తిని కోరుకుంటుంది. దీని వల్ల మనకు అధిక కేలరీలు ఉండే తీపి పదార్థాలు, జంక్ ఫుడ్, వేయించిన పదార్థాలు తినాలనిపిస్తుంది. ఇవి తిన్నప్పుడు మెదడులో ‘డోపమైన్’ విడుదలయ్యి తాత్కాలికంగా ఉపశమనం కలిగించినా.. దీర్ఘకాలంలో అధిక బరువుకు దారితీస్తాయి.

3. ఇన్సులిన్ నిరోధకత:

దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి వల్ల రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు పెరుగుతాయి. దీని వల్ల శరీరం ఇన్సులిన్‌ను సరిగ్గా ఉపయోగించుకోదు. ఫలితంగా రక్తంలోని చక్కెర కొవ్వుగా మారి శరీరంలో నిల్వ చేయబడుతుంది. ఇది బరువు పెరగడమే కాకుండా టైప్-2 డయాబెటిస్ వచ్చే ప్రమాదాన్ని కూడా పెంచుతుంది.

4. నిద్రలేమి, బరువు:
ఒత్తిడి ఉన్నవారికి నిద్ర సరిగ్గా పట్టదు. నిద్ర తక్కువైనప్పుడు ఆకలిని నియంత్రించే ‘లెప్టిన్’, ‘గ్రెలిన్’ అనే హార్మోన్ల సమతుల్యత దెబ్బతింటుంది. దీని వల్ల మరుసటి రోజు మనం ఎక్కువ ఆహారం తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. సరైన నిద్ర లేకపోవడం వల్ల శరీరంలోని శక్తి తగ్గి, వ్యాయామం చేయాలనే ఉత్సాహం కూడా నశిస్తుంది.

5. మెటబాలిజం మందగించడం:
మనం తీవ్రమైన ఒత్తిడిలో ఉన్నప్పుడు మన శరీరం ‘సర్వైవల్ మోడ్’లోకి వెళ్తుంది. అంటే భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం శక్తిని దాచుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. దీని వల్ల మనం తక్కువ తిన్నా కూడా శరీరం ఆ కేలరీలను ఖర్చు చేయకుండా కొవ్వుగా మారుస్తుంది.

Also Read: ముక్కు దిబ్బడ, తలనొప్పితో ఇబ్బంది పడుతున్నారా? అది సైనసైటిస్ కావచ్చు జాగ్రత్త!

పరిష్కార మార్గాలు:

ఒత్తిడి వల్ల పెరిగే బరువును తగ్గించుకోవాలంటే కేవలం డైటింగ్ సరిపోదు. మనసును కూడా అదుపులో ఉంచుకోవాలి.

ధ్యానం, యోగా: ఇవి కార్టిసాల్ స్థాయిలను తగ్గించడంలో అద్భుతంగా పనిచేస్తాయి.

వ్యాయామం: శారీరక శ్రమ వల్ల ‘ఎండార్ఫిన్లు’ విడుదలయ్యి ఒత్తిడిని తగ్గిస్తాయి.

సమయపాలన: పనులను ముందే ప్లాన్ చేసుకోవడం వల్ల ఆఖరి నిమిషం ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.

పోషకాహారం: ఒత్తిడిలో ఉన్నప్పుడు పండ్లు, డ్రై ఫ్రూట్స్ వంటి ఆరోగ్యకరమైన స్నాక్స్ తీసుకోవాలి.

Share

• 
• 
• 
• 
• 
•