Brain Health : మెదడు అనేది మన శరీరంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన అవయవం. ఇది ఆలోచనలు, జ్ఞాపకశక్తి, అనుభూతులు, కదలికను నియంత్రిస్తుంది. అంతే కాకుండా మనకు తెలియకుండానే.. మనం ప్రతిరోజూ చేసే కొన్ని అలవాట్లు మెదడు ఆరోగ్యాన్ని కూడా క్రమంగా బలహీనపరుస్తాయి. అందుకే వీటిని ముందుగానే గుర్తించి జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
మెదడు ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీసే 7 ప్రధాన అలవాట్లు:
1. నిద్ర లేమి:
మెదడు విశ్రాంతి తీసుకునే, రోజువారీ సమాచారాన్ని క్రమబద్ధీకరించే సమయమే నిద్ర. నిద్ర సరిగా లేకపోతే.. మెదడులో టాక్సిక్ ప్రోటీన్లు (అమిలాయిడ్ వంటివి) పేరుకుపోతాయి. ఇవి జ్ఞాపకశక్తి , ఏకాగ్రతను దెబ్బతీస్తాయి. అందుకే ప్రతిరోజూ 7-8 గంటలు నిద్రపోవడం తప్పనిసరి.
2. అతిగా తినడం:
అధిక కేలరీలు, ముఖ్యంగా శుద్ధి చేసిన చక్కెరలు, అనారోగ్యకరమైన కొవ్వులు అధికంగా ఉండే ఆహారం తీసుకోవడం మెదడుపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది. ఇది ఊబకాయం, మధుమేహానికి దారితీసి, మెదడు కణాల మధ్య సంభాషణను అడ్డుకుంటుంది. సమతుల్య ఆహారం, ముఖ్యంగా ఒమేగా-3 ఫ్యాటీ యాసిడ్లు తీసుకోవడం మంచిది.
3. సామాజిక ఒంటరితనం:
మానవ మెదడు సామాజిక సంబంధాలను కోరుకుంటుంది. ఇతరులతో మాట్లాడటం, ఆలోచనలు పంచుకోవడం మెదడులోని వివిధ భాగాలను చురుకుగా ఉంచుతుంది. ఒంటరిగా ఉండటం, మతిమరుపు, డిప్రెషన్కు దారితీసే అవకాశం కూడా ఉంటుంది.
4. శారీరక శ్రమ లేకపోవడం:
వ్యాయామం మెదడు ఆరోగ్యానికి ‘అమృతం’ వంటిది. క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయకపోవడం వల్ల మెదడుకు రక్త ప్రసరణ తగ్గిపోతుంది. దీని వల్ల కొత్త మెదడు కణాలు (న్యూరాన్లు) ఏర్పడటం తగ్గిపోతుంది. ప్రతిరోజూ కనీసం 30 నిమిషాల పాటు నడవడం మెదడుకు చాలా అవసరం.
5. మెదడును ప్రేరేపించకపోవడం:
మెదడు కూడా ఒక కండరం లాంటిది. దాన్ని ఉపయోగించకపోతే బలహీనపడుతుంది. కొత్త నైపుణ్యాలు నేర్చుకోకపోవడం, పుస్తకాలు చదవకపోవడం లేదా పజిల్స్ పరిష్కరించకపోవడం మెదడు పనితీరును మందగింపజేస్తుంది. అందుకే ప్రతిరోజూ మెదడుకు కొత్త సవాళ్లు ఇవ్వండి.
Also Read: నానబెట్టిన పెసలు తినకపోతే.. ఈ లాభాలను మిస్సవుతారు !
6. ధూమపానం, మద్యపానం:
ధూమపానం, అధిక మద్యపానం మెదడు కణాలను నేరుగా.. దెబ్బతీస్తాయి. నికోటిన్ ఆల్కహాల్ మెదడులోని నరాల మధ్య సంభాషణను నిరోధించి.. జ్ఞాపకశక్తి కోల్పోవడం, మతిమరుపు, మెదడు సంకోచానికి కారణమవుతాయి.
7. దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి:
అధిక ఒత్తిడి హార్మోన్ ‘కార్టిసాల్‘ దీర్ఘకాలం పాటు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల మెదడులోని హిప్పోక్యాంపస్ (జ్ఞాపకశక్తికి కేంద్రం) దెబ్బతింటుంది. ఇది జ్ఞాపకశక్తి సమస్యలకు, ఆందోళనకు దారితీస్తుంది.
మెదడు ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి మన రోజువారీ అలవాట్లను సమీక్షించుకోవడం చాలా ముఖ్యం. తగినంత నిద్ర, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం, సామాజిక సంబంధాలను మెరుగు పరుచుకోవడం ద్వారా మీ మెదడును చురుకుగా, ఆరోగ్యంగా ఉంచుకోవచ్చు.