Pakistan Qalb AI| భారత పొరుగు దేశం పాకిస్తాన్ కూడా ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ రేసులో ఎంట్రీ ఇచ్చింది. ఉర్దూ భాషపై దృష్టి సారించిన కొత్త AI చాట్బాట్ ‘కల్బ్’(Qalb)ని లాంచ్ చేసింది. ఈ ప్రాజెక్ట్ ఉర్దూ భాషా టెక్నాలజీని బలోపేతం చేయడం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉర్దూ మాట్లాడే వారికి AIని సులభంగా అందుబాటులోకి తీసుకురావడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. లాంచ్ అయిన వెంటనే గ్లోబల్ టెక్ కమ్యూనిటీలో దీని గురించే చర్చ మొదలైంది. టెక్ నిపుణులు పాకిస్తానీ ఏఐ బాగుందని ప్రశంసిస్తున్నారు.
కల్బ్ AI అనేది ఉర్దూ భాషను అర్థం చేసుకోవడానికి, ఉర్దూలో సమాధానాలు ఇవ్వడానికి ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన లార్జ్ లాంగ్వేజ్ మోడల్. ఉర్దూ గ్రామర్, సందర్భం, భావోద్వేగాలు, సాంస్కృతిక అంశాలపై పూర్తి దృష్టి పెట్టింది. ఉర్దూ భాషపై పెద్ద మొత్తంలో డేటాసెట్తో శిక్షణ ఇచ్చారు. ఇది సాధారణ మల్టీలింగ్వల్ (బహుభాషా) AI టూల్స్ కంటే ఉర్దూలో చాలా కచ్చితంగా పని చేస్తుంది.
కల్బ్ AIని 1.97 బిలియన్ ఉర్దూ టోకెన్లతో శిక్షణ ఇచ్చారు. ఏడు అంతర్జాతీయ AI టెస్ట్ బెంచ్మార్క్ పరీక్షల్లో ఈ ఉర్దూ ఏఐ విజయవంతంగా పనిచేసింది. ఇప్పటికే ఉన్న ఉర్దూ లాంగ్వేజ్ మోడల్స్ కంటే ఇది మెరుగైన స్కోర్ సాధించింది. రీజనల్ భాషల్లో AI అభివృద్ధికి ఇది పెద్ద అడుగు అని నిపుణులు అంటున్నారు.
అమెరికాలో చదువుతున్న పాకిస్తానీ విద్యార్థి తైమూర్ హసన్ ఈ AIని రూపొందించాడు. అతని కాలేజీ రూమ్మేట్స్ జవాద్ అహ్మద్, మహమ్మద్ అవైస్ సహాయంతో ఈ ప్రాజెక్ట్ పూర్తి చేశారు. చిన్న టీమ్గా మోడల్ శిక్షణ, టెస్టింగ్, డెప్లాయ్మెంట్ అన్నీ స్వయంగా చేశారు. ఇది చిన్న టీమ్తో కూడా అడ్వాన్స్డ్ AI తయారు చేయవచ్చని చూపించింది.
తైమూర్ హసన్ ఒక విద్యార్థి కావడంతో పాటు ఒక యువ ఎంటర్ప్రెన్యూర్ కూడా. చిన్న వయసులోనే 13 స్టార్టప్లు ప్రారంభించి విక్రయించాడు. మైక్రోసాఫ్ట్ కప్ పోటీల్లో విజేతగా నిలిచాడు. పాకిస్తాన్లోని FAST యూనివర్సిటీ నుంచి కంప్యూటర్ సైన్స్ డిగ్రీ పూర్తి చేశాడు. ప్రస్తుతం అమెరికాలోని ఆబర్న్ యూనివర్సిటీలో మాస్టర్స్ చదువుతున్నాడు.
బిజినెస్లు, స్టార్టప్లు, ఎడ్యుకేటర్లు, AI వాయిస్ అసిస్టెంట్ల కోసం రూపొందించారు. కస్టమర్ సర్వీస్ ఆటోమేషన్, ఉర్దూ భాషలో ఎడ్యుకేషనల్ టూల్స్, వాయిస్ కంట్రోల్ AIలకు సహాయపడుతుంది. ఉర్దూ మాట్లాడే ప్రాంతాల్లో డిజిటల్ ఇన్క్లూజన్ పెంచడమే దీని లక్ష్యం.
కల్బ్ AI ఉర్దూ బెంచ్మార్క్లలో 90.34 స్కోర్ సాధించింది. ఇది ఇప్పటికే ఉన్న ఉర్దూ మోడల్స్ కంటే 3 పాయింట్లు ఎక్కువ. చాట్జీపీటీ 80 భాషలు సపోర్ట్ చేస్తుంది, ఉర్దూతో సహా. కానీ ఉర్దూ పై ప్రత్యేక డేటాసెట్ లేదు. పశ్చిమ దేశాల డేటాతో ఎక్కువగా శిక్షణ పొందింది. కల్బ్ ఉర్దూ.. కచ్చితత్వంపై దృష్టి పెట్టింది.
Also Read: అమెజాన్, ఫ్లిప్కార్ట్పై ప్రభుత్వం సీరియస్.. ఆ వస్తువు విక్రయించినందుకు భారీ జరిమానా
కల్బ్ AI, చాట్జీపీటీ రెండూ వేర్వేరు లక్ష్యాలతో రూపొందించబడ్డాయి. చాట్జీపీటీ గ్లోబల్ యూజర్లకు అన్ని భాషల్లో సేవలు అందిస్తుంది. ఉర్దూ మాట్లాడే వారికి, పాకిస్తాన్లోని రీజనల్ ఉపయోగాలకు కల్బ్ బెటర్ ఆప్షన్. గ్లోబల్ మార్కెట్లో చాట్జీపీటీదే పై చేయి. మరోవైపు ఉర్దూ యూజర్లకు కల్బ్ బెస్ట్ ఛాయిస్.
పాకిస్తాన్ AI అభివృద్ధిలో కల్బ్ AI పెద్ద పాత్ర పోషిస్తోంది. పెద్ద బడ్జెట్ లేకుండానే ఇన్నోవేషన్ సాధ్యమని చూపించింది. ఎడ్యుకేషన్, ఆటోమేషన్, డిజిటల్ సర్వీసెస్ మెరుగుపడతాయి. ఇతర రీజనల్ భాషల్లో కూడా AI ప్రాజెక్టులకు ప్రేరణగా నిలుస్తుంది.