కార్మిక దినోత్సవం.. గంటల తరబడి పనిచేస్తున్న శ్రామికులు.. ఆ ‘ఎనిమిది గంటల’ హక్కు ఎక్కడ?

May Day: ప్రపంచ కార్మిక దినోత్సవం, లేదా మే డే అనేది కేవలం ఒక సెలవుదినం మాత్రమే కాదు; ఇది కార్మికుల హక్కుల కోసం జరిగిన చారిత్రక పోరాటాల ప్రతీక. ఎనిమిది గంటల పనిదినం కోసం ఎంతోమంది కార్మికులు తమ ప్రాణాలను త్యాగం చేసిన సంఘటనల జ్ఞాపకార్థం ఈ రోజును ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుపుకుంటున్నారు. కార్మికుల శ్రమను గుర్తించి, వారికి గౌరవప్రదమైన పని పరిస్థితులను కల్పించాలనే డిమాండ్ ఎప్పటి నుంచో ఉన్నప్పటికీ, నేటికీ క్షేత్రస్థాయిలో చాలా మంది కార్మికులు ఈ హక్కులకు దూరంగానే ఉంటున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో, కార్మిక హక్కుల అమలుపై పునరాలోచించుకోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.

హైదరాబాద్‌లో కార్మికుల దయనీయ పరిస్థితి
ఒకప్పుడు కార్మిక హక్కుల కోసం గళమెత్తిన చారిత్రక నగరమైన హైదరాబాద్‌లో నేడు పరిస్థితి పూర్తి భిన్నంగా ఉంది. ముఖ్యంగా నగరంలోని మాల్స్, సూపర్ మార్కెట్లు, ప్రైవేట్ స్టోర్లలో పనిచేస్తున్న సిబ్బంది పడుతున్న ఇబ్బందులు వర్ణనాతీతం. నిబంధనల ప్రకారం రోజుకు 8 గంటలు మాత్రమే పని చేయించాల్సి ఉండగా, అక్కడ 12 నుంచి 14 గంటల పాటు శ్రమదోపిడీ జరుగుతోందనేది చేదు నిజం. ఈ సుదీర్ఘ పని వేళల వల్ల కార్మికులు శారీరకంగా, మానసికంగా తీవ్ర ఒత్తిడికి గురవుతున్నారు.

కొత్త లేబర్ కోడ్‌లపై వ్యతిరేకత
భారతదేశంలో కార్మిక చట్టాల రూపంలో పెద్ద మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. గతంలో ఉన్న 29 లేబర్ చట్టాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం 4 లేబర్ కోడ్‌లుగా మార్చింది. అయితే, ఈ మార్పులు కార్మికుల హక్కులను హరించేలా ఉన్నాయని కార్మిక సంఘాలు తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. పని గంటలను పొడిగించే అవకాశం, వేతనాల తగ్గింపు వంటి నిబంధనలు కార్మికుల్లో భయాందోళనలు సృష్టిస్తున్నాయి. ఈ సంస్కరణలు కార్మికుల సంక్షేమాన్ని కాపాడేలా ఉన్నాయా లేక యాజమాన్యాలకు అనుకూలంగా ఉన్నాయా అనే చర్చ ఇప్పుడు అన్ని వర్గాల్లోనూ జరుగుతోంది.

అదనపు వేతనం ఎక్కడ?
నిబంధనల ప్రకారం ఎనిమిది గంటలకు మించి పనిచేస్తే అదనపు పనికి రెండింతల వేతనం చెల్లించాలి. కానీ, క్షేత్రస్థాయిలో ఈ నిబంధన ఎక్కడా అమలు కావడం లేదు. ఓవర్‌టైమ్ (Overtime) పేరుతో కార్మికుల నుంచి అదనపు సమయం పనిచేయించుకుంటూ, దానికి తగినట్లుగా అదనపు వేతనం ఇవ్వకుండా యజమానులు మోసం చేస్తున్నారు. ఈ అన్యాయాన్ని ప్రశ్నించే పరిస్థితిలో కార్మికులు లేకపోవడం, కార్మిక శాఖ అధికారుల పర్యవేక్షణ లోపించడం దీనికి ప్రధాన కారణాలుగా కనిపిస్తున్నాయి.

మార్పు రావాల్సిన అవసరం
కార్మికుల చెమట చుక్కల వల్లే సమాజం, ఆర్థిక వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందుతున్నాయి. కాబట్టి, వారి హక్కులను పరిరక్షించడం ప్రభుత్వం, యాజమాన్యాల బాధ్యత. మే డే స్ఫూర్తితో 8 గంటల పని దినం చట్టాన్ని పటిష్టంగా అమలు చేయాలి. కార్మికుల శ్రమ దోపిడీని అరికట్టేలా కఠిన చర్యలు తీసుకున్నప్పుడే, కార్మిక దినోత్సవం జరుపుకోవడానికి అర్థం ఉంటుంది. శ్రామికుల సంక్షేమం దేశ సంక్షేమంతో ముడిపడి ఉందనే సత్యాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ గుర్తించాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.

Also Read: హయత్‌నగర్ పెట్రోల్ బంక్‌లో నయా మోసం.. 27 లీటర్ల ట్యాంక్.. 32 లీటర్ల బిల్లు.. అసలు ఏం జరుగుతోంది?