యాసిడిటీ, గ్యాస్, అజీర్ణం లేదా గుండెల్లో మంట వంటి సమస్యలు వచ్చినప్పుడు చాలా మంది వెంటనే మెడికల్ షాపులో లభించే మాత్రలను వాడుతుంటారు. సాధారణంగా అందరూ రానిటిడిన్ (Ranitidine) ట్యాబ్లెట్స్ తీసుకుంటారు. అయితే అందరూ సురక్షితమైన మందుగా భావించే ఈ రానిటిడిన్ ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఈ మందు క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని పెంచే అవకాశం ఉందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
రానిటిడిన్ అనేది H2 రిసెప్టర్ బ్లాకర్స్ అనే మందుల వర్గానికి చెందినది. ఇది కడుపులో ఆమ్లం ఉత్పత్తిని తగ్గించి యాసిడిటీ, గుండెల్లో మంట, కడుపు పుండ్లు, అజీర్ణం, యాసిడ్ రిఫ్లక్స్ వంటి సమస్యలకు ఉపశమనం కలిగిస్తుంది. తక్కువ ధరలో అందుబాటులో ఉండటం, త్వరగా పనిచేయడం వల్ల ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా ఉపయోగించబడింది.
శాస్త్రవేత్తలు రానిటిడిన్లో నైట్రోసోడిమెథైలమైన్ (ఎన్డిఎంఏ) అనే రసాయనం ఏర్పడే అవకాశం ఉందని గుర్తించారు. ఆరోగ్య నిపుణులు ఈ ఎన్డిఎంఏ కారణంగా క్యాన్సర్ సమస్య రావొచ్చని అభిప్రాయపడుతున్నారు. అంటే దీర్ఘకాలంగా దీనికి గురైతే క్యాన్సర్ ప్రమాదం పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
ఎన్డిఎంఏ అనేది కొన్ని ఆహార పదార్థాలు, నీరు, కొన్ని మందుల్లో స్వల్ప పరిమాణాల్లో కనిపించే రసాయనం. దీన్ని అధిక పరిమాణంలో లేదా దీర్ఘకాలం తీసుకుంటే ఆరోగ్యానికి హానికరమని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా చాలా సంవత్సరాల పాటు నిరంతరంగా దీన్ని తీసుకోవడం వల్ల క్యాన్సర్ వచ్చే ప్రమాదం పెరగవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
రానిటిడిన్ రసాయన నిర్మాణం కొంత అస్థిరంగా ఉండటం వల్ల ఎన్డిఎంఏ ఏర్పడే అవకాశం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. తయారీ, నిల్వ లేదా రవాణా సమయంలో, ముఖ్యంగా అధిక ఉష్ణోగ్రతల్లో ఉంచినప్పుడు ఎన్డిఎంఏ స్థాయిలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. మందు ఎక్కువకాలం నిల్వలో ఉంటే ఈ ప్రమాదం మరింత పెరగవచ్చని పరిశోధనలు వెల్లడించాయి.
2020లో అమెరికా సహా అనేక దేశాలు రానిటిడిన్ ఉత్పత్తులపై చర్యలు తీసుకున్నాయి. అమెరికా ప్రభుత్వం మార్కెట్ నుంచి అన్ని రానిటిడిన్ మందులను తొలగించాలని ఆదేశించింది. యునైటెడ్ కింగ్డమ్, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, యూరప్లోని పలు దేశాలు కూడా ఈ మందుల విక్రయాలను నిలిపివేశాయి లేదా పరిమితం చేశాయి.
భారతదేశంలో రానిటిడిన్పై పూర్తిస్థాయి నిషేధం అమలులో లేదు. కొన్ని రానిటిడిన్ ఉత్పత్తులు ఇప్పటికీ మార్కెట్లో అందుబాటులో ఉన్నాయి. వైద్యుల సలహా మేరకు మాత్రమే ఈ మందులను వాడాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం చాలా మంది వైద్యులు రానిటిడిన్ బదులుగా ఫామోటిడిన్, సిమెటిడిన్, పాంటోప్రాజోల్ వంటి ప్రత్యామ్నాయ మందులను సూచిస్తున్నారు. ఇవి కూడా కడుపులో ఆమ్ల ఉత్పత్తిని తగ్గించి యాసిడిటీ సమస్యలను నియంత్రించడంలో సహాయపడతాయి. రానిటిడిన్తో పోలిస్తే ఇవి మరింత సురక్షితమైన ఎంపికలుగా పరిగణించబడుతున్నాయి.
Also Read: కెమికల్స్ లేకుండా మౌత్వాష్ ఇంట్లోనే తయారు చేయండి.. జామ ఆకులతో పంటి సంరక్షణ
యాసిడిటీ సమస్యలకు ఎప్పుడూ మందులపై ఆధారపడకుండా జీవనశైలిలో మార్పులు చేసుకోవడం మంచిది. తిన్న వెంటనే పడుకోకుండా ఉండటం, చిన్న చిన్న మోతాదుల్లో ఆహారం తీసుకోవడం, మసాలా, నూనె ఎక్కువగా ఉన్న ఆహారాన్ని తగ్గించడం, తగినంత నీరు తాగడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. అల్లం, సోంపు గింజలు, మజ్జిగ వంటి సహజ పద్ధతులు కూడా తేలికపాటి యాసిడిటీకి ఉపశమనం కలిగించవచ్చు.