ఎండలు మండినా తరగని జలకళ.. దేవరకొండ కోటలో వింత కోనేరు!

Devarakonda Fort’s Mysterious Pond: ఓవైపు ఎండల తీవ్రతతో భూగర్భ జలాలు తగ్గిపోతున్నాయి. చెరువులు, కుంటలు ఎండిపోతున్నాయి. చాలా ప్రాంతాల్లో ప్రజలు తాగునీటి కోసం ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. అయినప్పటికీ నల్లగొండ జిల్లా దేవరకొండ ఖిల్లాపై ఉన్న ఓ పురాతన కోనేరు మాత్రం నీటితో నిండుగా కనిపిస్తోంది. చుట్టూ ఎత్తయిన కొండలు, పెద్ద పెద్ద బండరాళ్ల మధ్య ఉన్న ఈ కోనేరులో ఎప్పుడూ నీళ్లు ఉండటానికి కారణమేంటి? అసలు ఈ నీరు ఎక్కడి నుంచి వస్తోంది? అనే అంశం ఆసక్తి రేపుతోంది.

14వ శతాబ్దం నాటి చారిత్రక కోట

ఏడుకొండల మధ్య నిర్మించిన దేవరకొండ ఖిల్లా కాకతీయుల తర్వాతి కాలంలో రేచర్ల పాలకుల నిర్మాణ నైపుణ్యానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తోంది. 14వ శతాబ్దంలో రేచర్ల వంశాధిపతి ఎర్ర దాచానాయుడు ఈ కోట నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించగా, ఆయన వంశానికి చెందిన మొదటి సింగమ నాయకుడు పూర్తి చేసినట్లు చారిత్రక కథనాలు చెబుతున్నాయి. ఈ కోటలో 360 బురుజులు, తొమ్మిది ప్రధాన ద్వారాలు, 53 దిగుడు బావులు, ఆరు కొలనులు ఉన్నట్లు చెబుతారు. శత్రువుల నుంచి రక్షణతోపాటు నీటి అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని అప్పటి పాలకులు ఈ నిర్మాణాలు చేపట్టినట్లు తెలుస్తోంది.

ఎండల్లోనూ నిండు లాంటి కోనేరు

సాధారణంగా వేసవిలో నీటి వనరులన్నీ క్రమంగా ఎండిపోతుంటాయి. కానీ, దేవరకొండ ఖిల్లాపై ఉన్న ఈ పురాతన కోనేరు మాత్రం అందుకు భిన్నంగా కనిపిస్తోంది. ఎండలు ఎంతగా ఉన్నా ఇందులో నీరు తగ్గకుండా ఉండటం అందరినీ ఆశ్చర్యపరుస్తోంది. ఈ కోనేరులోకి నీరు ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది? దాని లోతు ఎంత? ఎంత నీటిని నిల్వ చేస్తుంది? అనే విషయాలపై ఇప్పటికీ పూర్తిస్థాయి సమాచారం లేదు. కొండ ప్రాంతంలోని సహజ నీటి ఊటలు, భూగర్భ జలాల వల్లే కోనేరు నిండుగా ఉంటోందని స్థానికులు భావిస్తున్నారు. అయితే, దీనిపై శాస్త్రీయ శోధన జరిగితేనే అసలు విషయం తెలుస్తుంది.

నీటికి ప్రత్యేక గుర్తింపు..

ఈ కోనేరులోని నీటిని స్థానికులు ఎంతో ప్రత్యేకంగా భావిస్తారు. కొబ్బరి నీటిని తలపించే స్వచ్ఛతతో కనిపించే ఈ నీటిని మహాశివరాత్రి, ఏకాదశి వంటి పర్వదినాల్లో భక్తులు పవిత్రంగా భావించి తాగుతుంటారు. ఈ నీటిని తాగితే కొన్ని అనారోగ్య సమస్యలు తగ్గుతాయన్న నమ్మకం కూడా ప్రజల్లో ఉంది. అయితే, నీటిలో ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయా? తాగడానికి సురక్షితమేనా? అన్నది పరీక్షల ద్వారా నిర్ధారించాల్సి ఉంది.

కోనేరును అభివృద్ధి చేయాలని స్థానికుల విజ్ఞప్తి

ప్రస్తుతం ఈ కోనేరులో గుర్రపుడెక్క పేరుకుపోయిందని, దాన్ని తొలగించి జలాశయాన్ని శుభ్రం చేయాలని స్థానికులు కోరుతున్నారు. నీటి నాణ్యతను పరీక్షించి, సహజ నీటి ఊటలను గుర్తించి, అవసరమైన శుద్ధి చర్యలు చేపట్టాలని విజ్ఞప్తి చేస్తున్నారు. చారిత్రక కట్టడాలకు నష్టం కలగకుండా ఈ నీటిని దేవరకొండ ప్రజల అవసరాలకు ఉపయోగించే అవకాశాలను పరిశీలించాలని సూచిస్తున్నారు.

శతాబ్దాల చరిత్రను తనలో దాచుకున్న దేవరకొండ ఖిల్లా కోనేరు ఇప్పటికీ నీటితో కళకళలాడుతోంది. దీని వెనుక ఉన్న సహజ జల రహస్యాన్ని శాస్త్రీయంగా గుర్తించి, సంరక్షణ చర్యలు చేపడితే ఈ పురాతన జలవనరు భవిష్యత్ తరాలకు కూడా ఎంతో ఉపయోగపడనుంది.