History Of Momos| సాయంత్రం వేళ వేడివేడి మోమోస్తో పాటు కారం చట్నీ ఉంటే ఆ రుచే వేరు. స్ట్రీట్ ఫుడ్ ప్రియుల్లో చిన్నపిల్లల నుంచి పెద్దల వరకు చాలామందికి మోమోస్ అంటే ఎంతో ఇష్టం. స్టీమ్, ఫ్రైడ్, తందూరీ.. ఇలా ఎన్నో రకాలుగా ఇవి అందుబాటులో ఉన్నాయి. అయితే ఈ మోమోస్ చరిత్ర ఎక్కడ మొదలైందో మీకు తెలుసా? ఒకప్పుడు చలి ప్రాంతాల్లో ఆకలి తీర్చే ఆహారంగా ఉన్న మోమోస్, నేడు భారతదేశంలోనే అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన స్ట్రీట్ ఫుడ్స్లో ఒకటిగా మారాయి. వీటి వెనుక టిబెట్, నేపాల్కు సంబంధించిన ఆసక్తికరమైన కథలు ఉన్నాయి.
మోమోస్ చరిత్ర సుమారు 600 ఏళ్ల నాటిదని చెబుతారు. వీటి మూలాలు ప్రధానంగా టిబెట్, నేపాల్ ప్రాంతాలతో ముడిపడి ఉన్నాయి.
గతంలో మోమోస్ రుచికరమైన స్నాక్ ఫుడ్గా కాకుండా, ఆకలి తీర్చే ఆహారంగా భావించేవారు. ముఖ్యంగా టిబెట్లో 14, 15వ శతాబ్దాల్లో వీటిని తయారుచేసేవారని కథనాలున్నాయి.
ఆ ప్రాంతాల్లో తీవ్రమైన చలి ఉండేది. అందుకే శరీరానికి శక్తినిచ్చే, ఎక్కువసేపు ఆకలి వేయకుండా చేసే ఆహారం అవసరమయ్యేది.
దీంతో పలుచని పిండి పొరలో మాంసాన్ని స్టఫ్ చేసి, ఆ తరువాత ఆవిరిపై ఉడికించేవారు. ఇలా తయారైన ఆహారం కడుపు నింపడంతో పాటు శక్తిని అందించేది. అప్పట్లో వీటిని ‘మోగ్-మోగ్’ అని పిలిచేవారు.
మోమోస్ మూలాల గురించి నేపాల్లోనూ కొన్ని ఆసక్తికరమైన కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. వీటిలో ఒకటి నేపాల్ రాజకుటుంబానికి చెందిన యువరాణి భృకుటీ దేవికి సంబంధించినది.
నేపాల్లోని లిచ్ఛవి రాజవంశానికి చెందిన భృకుటీ దేవికి 7వ శతాబ్దంలో టిబెట్ పాలకుడు సాంగ్త్సెన్ గాంపోతో వివాహం జరిగినట్లు ఒక కథనం చెబుతుంది. ఆమె తనతో పాటు మోమోస్ను, బౌద్ధమతాన్ని కూడా టిబెట్కు తీసుకెళ్లారని ఈ కథలో ప్రస్తావిస్తారు. అయితే ఇది నిర్ధారిత చారిత్రక ఆధారం కంటే ప్రచారంలో ఉన్న కథగానే చూడాలి.
మరో కథ నేపాల్లోని నేవార్ సమాజానికి సంబంధించినది. ఈ సమాజానికి చెందిన కొందరు చైనాకు వెళ్లినప్పుడు అక్కడి ‘మోగ్-మోగ్’ అనే సంప్రదాయ వంటకాన్ని రుచి చూశారట. ఆ వంటకం నచ్చడంతో కాఠ్మాండుకు తీసుకొచ్చారు.
Also Read: చలికాలంలో హనీమూన్ ప్లాన్ చేస్తున్నారా? మంచు కొండల మధ్య ఈ 5 ప్రాంతాలు సూపర్
భారతదేశంలో మోమోస్ ప్రజాదరణ పొందడం 1950ల కాలంలో మొదలైంది. టిబెట్లో రాజకీయ పరిస్థితుల కారణంగా చాలామంది తమ ప్రాంతాలను విడిచి భారత్కు శరణార్థులుగా వచ్చారు. దలైలామాతో పాటు వచ్చిన శరణార్థులు తమ సంప్రదాయ ఆహారపు అలవాట్లు కూడా వెంట తీసుకొచ్చారు. అలా మోమోస్ క్రమంగా భారతీయ నగరాల్లో పరిచయమయ్యాయి.
మొదట సాధారణ ఆహారంగా తిన్న ఈ వంటకం, తర్వాత స్ట్రీట్ ఫుడ్గా గుర్తింపు పొందింది. వీధి వ్యాపారులు కొత్త రుచులు, తయారీ పద్ధతులను పరిచయం చేశారు.
ప్రస్తుతం ఢిల్లీ, కోల్కతా, డార్జిలింగ్, మెక్లియోడ్ గంజ్ వంటి ప్రాంతాల్లో మోమోస్కు మంచి ఆదరణ ఉంది.
స్టీమ్ మోమోస్తో పాటు ఫ్రైడ్, తందూరీ, ఝోల్ మోమోస్ వంటి రకాలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. కారంగా ఉండే చట్నీ వీటి రుచిని మరింత పెంచుతుంది.
Also Read: వియత్నాంలో లవ్ మార్కెట్ గురించి తెలుసా? ఏడాదిలో ఒక్కరోజు జరిగే ప్రేమికుల విచిత్ర వేడుక
ఒకప్పుడు చలి ప్రాంతాల్లో ఆకలి తీర్చే ఆహారంగా ఉన్న మోమోస్, నేడు భారతదేశంలో స్ట్రీట్ ఫుడ్ కింగ్గా మారాయి. టిబెట్, నేపాల్ నుంచి మొదలైన ఈ ప్రయాణం ఆహార సంస్కృతులు ఎలా విస్తరిస్తాయో చూపిస్తుంది.