Sleep: ఆయుర్వేదం ప్రకారం నిద్ర అనేది కేవలం విశ్రాంతి మాత్రమే కాదు, అది శరీర పునరుజ్జీవనానికి అవసరమైన ఒక ప్రక్రియ. నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో.. ఒత్తిడి, ఆందోళనల వల్ల చాలా మంది గాఢ నిద్రకు దూరమవుతున్నారు. ఆయుర్వేదంలో నిద్రను ‘నిద్రేశ్వరి’ అని పిలుస్తారు. అంటే ఇది శరీరానికి శక్తినిచ్చే తల్లి వంటిది. ప్రాచీన మునులు అనుసరించిన లైఫ్ స్టైల్ పాటిస్తే, ఎలాంటి మందులు లేకుండానే సహజంగా, ప్రశాంతంగా నిద్రపోవచ్చు. గాఢ నిద్రను పొందేందుకు ఆయుర్వేద రహస్యాలను మనం తెలుసుకుందాం.
గాఢ నిద్ర కోసం లైఫ్ స్టైల్ మార్పులు:
ఆయుర్వేదం ప్రకారం.. వాత దోషం అసమతుల్యత వల్ల నిద్రలేమి ఏర్పడుతుంది. మనస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచి, శరీరాన్ని నిద్రకు సిద్ధం చేసే 7 ముఖ్యమైన ఆయుర్వేద చిట్కాలు ..
1. పాదాల మసాజ్:
రాత్రి పడుకునే ముందు పాదాలను శుభ్రంగా కడుక్కుని, గోరు వెచ్చని నువ్వుల నూనెతో లేదా నెయ్యితో మసాజ్ చేయాలి. ఆయుర్వేదం ప్రకారం పాదాల్లో ఉండే నరాలు నేరుగా కళ్ళకు, మెదడుకు అనుసంధానమై ఉంటాయి. పాదాల మసాజ్ చేయడం వల్ల వాత దోషం తగ్గి, తక్షణమే గాఢ నిద్ర పడుతుంది.
2. అశ్వగంధ ,పాలు:
పడకకు ముందు ఒక గ్లాసు గోరు వెచ్చని పాలలో చిటికెడు అశ్వగంధ పొడి , జాజికాయ పొడి కలిపి తాగాలి. అశ్వగంధ ఒక ‘అడాప్టోజెన్’గా పనిచేసి ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది, పాలలో ఉండే ట్రిప్టోఫాన్ నిద్రకు ప్రేరేపిస్తుంది.
3. లైఫ్ స్టైల్ పాటించడం:
ఆయుర్వేదం ‘కాలం’కి చాలా ప్రాముఖ్యతనిస్తుంది. రాత్రి 10 గంటల లోపు నిద్రపోవడం ఉత్తమం. ఎందుకంటే రాత్రి 10 నుంచి తెల్లవారుజామున 2 గంటల వరకు ‘పిత్త కాలం’ నడుస్తుంది, ఈ సమయంలో శరీరం అంతర్గత శుద్ధి చేసుకుంటుంది. ఈ సమయంలో నిద్రపోవడం వల్ల ఉదయానికి శరీరం చాలా తాజాగా అనిపిస్తుంది.
4. తక్కువ ఆహారం:
రాత్రి భోజనం సూర్యాస్తమయం తర్వాత లేదా పడుకోవడానికి కనీసం 3 గంటల ముందే ముగించాలి. భారీ ఆహారం జీర్ణం కావడానికి ఎక్కువ శక్తిని తీసుకుంటుంది, ఇది నిద్రకు ఆటంకం కలిగిస్తుంది. రాత్రి పూట సూప్లు లేదా ఉడికించిన కూరగాయలు వంటి సులభంగా జీర్ణమయ్యే ఆహారం తీసుకోవాలి.
5. ప్రాణాయామం , ధ్యానం:
పడుకునే ముందు 5-10 నిమిషాల పాటు ‘భ్రామరి ప్రాణాయామం’ (తేనెటీగ లాగా శబ్దం చేస్తూ శ్వాస వదలడం) లేదా ‘అనులోమ విలోమ’ ప్రాణాయామం చేయడం వల్ల నాడీ వ్యవస్థ శాంతపడుతుంది. ఇది మెదడులోని ఆలోచనల వేగాన్ని తగ్గించి, మనస్సును నిశ్చలంగా చేస్తుంది.
6. పరిసరాల శుభ్రత:
నిద్రపోయే గది ప్రశాంతంగా..వెలుతురు లేకుండా ఉండాలి. మొబైల్ ఫోన్లు, లాప్టాప్లు వంటి ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులను పక్కన పెట్టాలి. వీలైతే గదిలో చందనం లేదా లావెండర్ వంటి ప్రశాంతతను ఇచ్చే సుగంధ పరిమళాలను ఉపయోగించవచ్చు.
Also Read: ఈ టిప్స్ ఫాలో అయితే.. కంటి సమస్యలు జన్మలో రావు తెలుసా ?
7. నశ్య కర్మ :
ముక్కు రంధ్రాలలో ఒకటి లేదా రెండు చుక్కల ‘అణు తైలం’ లేదా స్వచ్ఛమైన ఆవు నెయ్యి వేసుకోవడం వల్ల మెదడుకు చల్లదనం లభిస్తుంది. ఇది నాసికా మార్గాలను శుభ్రపరచడమే కాకుండా.. దీర్ఘకాలిక నిద్ర లేమి సమస్యను తొలగిస్తుంది.
నిద్ర అనేది కేవలం ఒక శారీరక అవసరం కాదు. అది ఒక ఆధ్యాత్మిక ప్రక్రియ కూడా. ప్రకృతితో మమేకమై జీవించడం, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకోవడం , మనస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచుకోవడం ద్వారా మనం ఒక ఋషిలా గాఢ నిద్రను ఆస్వాదించవచ్చు.