Travel Sickness: ప్రయాణం చేసే సమయంలో నీరసం, వాంతులు.. కొందరికే ఎందుకు వస్తుంది? ఎలా నివారించాలి?

Travel Sickness| ప్రయాణం చేసే సమయంలో కొందరు వాంతులు చేసుకుంటారు. నీరసం, అలసటగా ఉంటుంది. దీన్ని ప్రయాణ వికారం (మోషన్ సిక్‌నెస్) అని అంటారు. ఇదేం కొత్త విషయం కాదు. 2,000 సంవత్సరాల క్రితం గ్రీకు వైద్యుడు హిప్పోక్రటీస్.. సముద్ర ప్రయాణం శరీరాన్ని కదిలిస్తుందని రాశాడు. ఓడ, కారు, విమానంలో ప్రయాణం అలాగే రోలర్ కోస్టర్ లో ఊగడం లాంటి చర్యలు శరీరాన్ని కదిలించడంతో.. కడుపులో వికారం కారణంగా వాంతులు, చెమటలు, ముఖం తెల్లబడటం, తలతిరగడం, అలసట వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి. మరి కొందరికైతే.. వీడియో గేమ్‌లు ఆడటం, వర్చువల్ రియాలిటీ హెడ్‌సెట్‌లు ఉపయోగించడం కూడా ఈ సమస్యను తెస్తుంది (దీన్ని సైబర్‌సిక్‌నెస్ అంటారు). ఈ వికారం ఎందుకు వస్తుంది? అందరికీ ఎందుకు రాదు? కొందరికే ఎందుకు వస్తుంది?

మోషన్ సిక్‌నెస్ అంటే ఏమిటి?
మోషన్ సిక్‌నెస్ నిజమైన లేదా ఊహించిన కదలిక వల్ల వస్తుంది. దీనికి కచ్చితమైన కారణాలు తెలియవు, కానీ ఒక ప్రధాన సిద్ధాంతం ఏమిటంటే, మన మెదడు చుట్టూ జరిగే విషయాలను అర్థం చేసుకోవాలనుకుంటుంది. శరీరం కదులుతున్నప్పుడు మెదడుకు దాని కారణం తెలియకపోతే, గందరగోళం ఏర్పడుతుంది. మన చెవిలోని “వెస్టిబ్యులర్ సిస్టమ్” శరీర సమతుల్యతను కాపాడుతుంది. కానీ కారులో లేదా ఓడలో నిరంతరం కదలికలు ఉన్నప్పుడు ఈ వ్యవస్థ సరిగా పనిచేయలేదు, దీనివల్ల వికారం కలుగుతుంది. ఆసక్తికరంగా, చెవి వ్యవస్థలో సమస్య ఉన్నవారికి ఈ వికారం రాకపోవచ్చు.

ఎందుకు కొందరికి మాత్రమే వస్తుంది?
తీవ్రమైన కదలికలు దాదాపు అందరినీ వికారానికి గురిచేస్తాయి. కానీ కొందరు ఎక్కువగా ఇబ్బంది పడతారు. మహిళలు పురుషుల కంటే ఎక్కువగా ఈ సమస్యను ఎదుర్కొంటారు. గర్భం లేదా ఋతుచక్రంలో హార్మోన్ల మార్పులు ఈ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి. వెర్టిగో, మైగ్రేన్ వంటి సమస్యలు ఉన్నవారికి కూడా ఈ వికారం సాధారణం. పిల్లల్లో 6-9 సంవత్సరాల వయస్సులో ఈ సమస్య ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది, యుక్తవయస్సులో తగ్గుతుంది. వృద్ధులలో ఇది చాలా అరుదు. కారు డ్రైవర్లు కదలికలను ఊహించగలరు కాబట్టి, వారికి ప్రయాణికుల కంటే తక్కువ వికారం వస్తుంది.

ఏ రవాణా సాధనాలు ఎక్కువ ప్రభావం చూపుతాయి?
ఎగుడు-దిగుడు, ఎడమ-కుడి కదలికలు (లో-ఫ్రీక్వెన్సీ మోషన్) వికారాన్ని తెస్తాయి. విమానంలో టర్బులెన్స్ లేదా సముద్రంలో పెద్ద అలలు ఉన్నప్పుడు ఈ సమస్య ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు వేగంగా ఆరంభమై, శబ్దం లేకపోవడం వల్ల వికారం ఎక్కువగా కలుగుతాయని కొన్ని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ఈ నిశ్శబ్దం మెదడును గందరగోళానికి గురిచేస్తుంది.

ఎలా నివారించాలి?
కొందరికి ఈ వికారం జీవితాంతం ఉంటుంది. కానీ లక్షణాలను తగ్గించే మార్గాలు ఉన్నాయి. చెడు వాతావరణంలో ప్రయాణం మానుకోవడం, కిటికీ వైపు చూడటం, దూరంగా ఉన్న స్థిరమైన వస్తువులపై దృష్టి పెట్టడం (విమానంలో రెక్కలు, సముద్రంలో హొరిజోన్) సహాయపడతాయి. ఇంకా, చదవడం లేదా ఫోన్ ఉపయోగించడం మానేయడం, ముందు సీటులో కూర్చోవడం, డ్రైవ్ చేయడం, శ్వాస వ్యాయామాలు, ఆహ్లాదకరమైన సంగీతం వినడం ఉపయోగకరం.

ఔషధాలు, ఇతర చికిత్సలు
ఓవర్-ది-కౌంటర్ యాంటీహిస్టమిన్ ఔషధాలు వికారాన్ని తగ్గిస్తాయి. అల్లం, యాంటీ-నాసియా రిస్ట్ బ్యాండ్‌లు కొందరికి సహాయపడతాయి, కానీ వీటికి శాస్త్రీయ ఆధారాలు తక్కువ. ప్రిస్క్రిప్షన్ ఔషధాలు, స్కిన్ ప్యాచ్‌లు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. కానీ దుష్ప్రభావాల గురించి డాక్టర్‌తో మాట్లాడాలి. పిల్లలకు అన్ని ఔషధాలు సరిపోవు, కాబట్టి వైద్యుడిని సంప్రదించడం మంచిది.

Also Read: వర్షాకాలంలో బట్టలు ఫ్రెష్‌గా, క్లీన్‌గా ఉండాలంటే.. ఈ టిప్స్ పాటించండి

అలవాటు చేసుకోవడం
పదేపదే కదలికలకు గురికావడం (హాబిట్యుయేషన్) వికారాన్ని తగ్గిస్తుంది. పురాతన గ్రీకులు, రోమన్లు ఇలాంటి అనుభవాలను గమనించారు—సీనియర్ నావికులకు సముద్ర వికారం తక్కువగా ఉండేది. ఈ వికారం ఒక విధంగా మనల్ని ప్రమాదకరమైన పరిస్థితుల నుండి రక్షిస్తుందని కూడా వారు భావించేవారు.