Blood Sugar: షుగర్ పేషెంట్లు ఉపవాసం ఉండొచ్చా? నిపుణులు చెప్పేది వింటే షాక్ అవుతారు

Blood Sugar: మనం ఆహారం తీసుకున్నప్పుడు మన శరీరం దానిని గ్లూకోజ్‌గా మారుస్తుంది. ఇది మనకు శక్తిని ఇస్తుంది. అయితే.. మనం ఉపవాసం ఉన్నప్పుడు శరీరానికి వెలుపల నుంచి ఎలాంటి గ్లూకోజ్ అందదు. అలాంటి సమయంలో మన శరీరం తన సొంత మెకానిజం ద్వారా రక్తంలోని చక్కెర స్థాయిలను ఎలా స్థిరంగా ఉంచుతుంది? ఉపవాసం వల్ల ఇన్సులిన్ సెన్సిటివిటీ ఎలా పెరుగుతుంది? రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు పడిపోకుండా శరీరం చేసే అద్భుతమైన పోరాటం గురించి ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

ఉపవాసం ప్రారంభమైన తొలి గంటల్లో (0-8 గంటలు):
మనం చివరి సారి ఆహారం తీసుకున్న తర్వాత మొదటి కొన్ని గంటల పాటు రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు స్వల్పంగా పెరుగుతాయి. ఆ తర్వాత శరీరం ఇన్సులిన్‌ను విడుదల చేసి.. ఆ చక్కెరను కణాలకు శక్తిగా మారుస్తుంది. దాదాపు 4 నుంచి 8 గంటల తర్వాత.. రక్తంలోని గ్లూకోజ్ స్థాయిలు తగ్గడం ప్రారంభమవుతాయి. అప్పుడు మెదడుకు శక్తిని అందించడానికి శరీరం తన వద్ద ఉన్న నిల్వలను వాడటం మొదలు పెడుతుంది.

గ్లైకోజెన్ వినియోగం (8-24 గంటలు):
రక్తంలో చక్కెర తగ్గగానే.. కాలేయం తనలో నిల్వ ఉన్న గ్లైకోజెన్‌ను తిరిగి గ్లూకోజ్‌గా మారుస్తుంది. ఈ ప్రక్రియను గ్లైకోజెనోలిసిస్ అంటారు. దీనివల్ల మనం ఆహారం తీసుకోకపోయినా.. రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు ప్రమాదకరంగా పడిపోకుండా స్థిరంగా ఉంటాయి. ఈ దశలో ఇన్సులిన్ స్థాయిలు తగ్గుతాయి. ఇది శరీరంలో కొవ్వును కరిగించే ప్రక్రియకు నాంది పలుకుతుంది.

కొవ్వు కరగడం, కీటోసిస్ (24 గంటల తర్వాత):
ఉపవాసం 24 గంటలు దాటిన తర్వాత.. కాలేయంలోని గ్లైకోజెన్ నిల్వలు దాదాపు అయిపోతాయి. అప్పుడు శరీరం శక్తి కోసం కొవ్వును కరిగించడం ప్రారంభిస్తుంది. ఈ సమయంలో కాలేయం ‘కీటోన్ బాడీస్’ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. దీనినే కీటోసిస్ అంటారు. ఇది రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను చాలా తక్కువగా.. కానీ ఆరోగ్యకరమైన పరిమితిలో ఉంచుతుంది.

ఇన్సులిన్ సెన్సిటివిటీ మెరుగుపడుతుంది:
నిరంతరం ఏదో ఒకటి తింటూ ఉండటం వల్ల శరీరంలో ఇన్సులిన్ స్థాయిలు ఎప్పుడూ ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇది ‘ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్’కు దారితీస్తుంది (ముఖ్యంగా టైప్-2 డయాబెటిస్ ఉన్నవారిలో). ఉపవాసం ఉన్నప్పుడు ఇన్సులిన్‌కు విశ్రాంతి దొరుకుతుంది. ఫలితంగా కణాలు ఇన్సులిన్‌కు మెరుగ్గా స్పందిస్తాయి. దీని వల్ల భవిష్యత్తులో మనం ఆహారం తీసుకున్నప్పుడు రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు త్వరగా నియంత్రణలోకి వస్తాయి.

డయాబెటిస్ ఉన్నవారు జాగ్రత్త వహించాలి:
సాధారణ వ్యక్తులకు ఉపవాసం మంచిదే అయినప్పటికీ.. షుగర్ వ్యాధి ఉన్నవారు (ముఖ్యంగా మందులు లేదా ఇన్సులిన్ వాడుతున్న వారు) జాగ్రత్తగా ఉండాలి.

హైపోగ్లైసీమియా: రక్తంలో చక్కెర మరీ ఎక్కువగా పడిపోతే ప్రాణాపాయం కలగవచ్చు.

కాబట్టి డయాబెటిక్ రోగులు డాక్టర్ సలహా లేకుండా.. సుదీర్ఘ ఉపవాసాలు చేయకూడదు.

శాస్త్రీయ ప్రయోజనాలు:
ఉపవాసం వల్ల కేవలం షుగర్ తగ్గడమే కాకుండా.. శరీరంలోని కణాలు తమను తాము శుద్ధి చేసుకుంటాయి. ఇది మంటను తగ్గిస్తుంది. అంతే కాకుండా గుండె ఆరోగ్యాన్ని మెరుగు పరుస్తుంది.

ఉపవాసం అనేది రక్తంలోని చక్కెర స్థాయిలను సహజంగా నిర్వహించడానికి శరీరం చేసే ఒక రీసెట్ బటన్ వంటిది. ఇది ఇన్సులిన్ స్థాయిలను సమతుల్యం చేసి, జీవక్రియను మెరుగు పరుస్తుంది. అయితే.. మీ శరీర తత్వాన్ని బట్టి, సరైన పద్ధతిలో (ఉదాహరణకు ఇంటర్మిటెంట్ ఫాస్టింగ్) ఉపవాసం చేయడం ఉత్తమం.