Sleep And Diabetes: నిద్రలేమి.. షుగర్ వ్యాధికి కారణం అవుతుందా ?

Sleep And Diabetes: తగినంత నిద్ర లేకపోవడం వల్ల రక్తంలో చక్కెర స్థాయి చాలా వరకు ప్రభావితం అవుతుంది. ఇది కేవలం అలసటకు మాత్రమే కాదు దీర్ఘకాలికంగా మధుమేహం (డయాబెటిస్) వంటి తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీసే అవకాశం ఉంది. మరి నిద్ర, రక్తంలో చక్కెర మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని గురించిన పూర్తి వివరాలను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

నిద్ర లేమి రక్తంలో చక్కెర స్థాయి ఎలా ప్రభావితం అవుతుంది ?

ఇన్సులిన్ సెన్సిటివిటీ తగ్గుదల (Reduced Insulin Sensitivity):
నిద్ర సరిపోకపోతే.. శరీర కణాలు ఇన్సులిన్‌కు సరిగా స్పందించవు. ఇన్సులిన్ అనేది రక్తంలో ఉన్న గ్లూకోజ్‌ను కణాల్లోకి చేర్చి శక్తిగా మార్చడానికి సహాయపడే ఒక హార్మోన్. ఇన్సులిన్ సెన్సిటివిటీ తగ్గినప్పుడు.. రక్తంలో గ్లూకోజ్ పేరుకుపోతుంది. దీనిని “ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్” అంటారు. ఇది టైప్ 2 డయాబెటిస్‌కు ప్రధాన కారణాలలో ఒకటి. కేవలం ఒక్క రాత్రి నిద్ర సరిగ్గా లేకపోయినా ఇన్సులిన్ స్పందన 25% వరకు తగ్గిపోవచ్చని కొన్ని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.

హార్మోన్ల అసమతుల్యత (Hormonal Imbalance):
నిద్ర లేమి శరీరంలో ఒత్తిడి హార్మోన్లైన కార్టిసాల్ (Cortisol), గ్రోత్ హార్మోన్ (Growth Hormone) స్థాయిలను పెంచుతుంది. ఈ హార్మోన్లు రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను పెంచడంలో ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తాయి. కార్టిసాల్ కాలేయం నుండి గ్లూకోజ్‌ను రక్తంలోకి విడుదల చేయమని ప్రేరేపిస్తుంది. అంతేకాకుండా.. నిద్ర లేకపోవడం వల్ల ఆకలిని పెంచే ఘ్రెలిన్ (Ghrelin) హార్మోన్ పెరుగుతుంది తృప్తిని కలిగించే లెప్టిన్ (Leptin) హార్మోన్ తగ్గుతుంది. దీనివల్ల ఎక్కువ ఆహారం తీసుకోవడం, ముఖ్యంగా కార్బోహైడ్రేట్లు, చక్కెర ఉన్న పదార్థాలను తినాలని కోరిక పెరుగుతుంది. ఇది రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను మరింత పెంచుతుంది.

వాపు (Inflammation):
నిద్ర సరిపోకపోతే శరీరంలో వాపు (ఇన్‌ఫ్లమేషన్) పెరుగుతుంది. ఈ వాపు ఇన్సులిన్ పనితీరుకు ఆటంకం కలిగించి, ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్‌కు దారితీస్తుంది. ఫలితంగా.. గ్లూకోజ్ కణాల్లోకి వెళ్లడం కష్టమై, రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు అదుపు తప్పుతాయి.

ఒత్తిడి ప్రతిస్పందన (Stress Response):
నిద్ర తగ్గడం వల్ల శరీరంలో ఒత్తిడి స్థాయిలు పెరుగుతాయి. ఒత్తిడి హార్మోన్లు పెరగడం వల్ల కాలేయం నుండి గ్లూకోజ్ విడుదల అవుతుంది. ఇది రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను పెంచుతుంది.

డయాబెటిస్ ఉన్నవారిపై ప్రభావం:
డయాబెటిస్ ఉన్నవారికి నిద్ర లేకపోవడం చాలా ప్రమాదకరం.ఇది వారి రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను మరింత అదుపు తప్పేలా చేస్తుంది. మధుమేహం వల్ల వచ్చే ఇతర సమస్యలను (గుండె జబ్బులు, కిడ్నీ సమస్యలు) తీవ్రతరం చేయగలదు.

Also Read: మామిడి ఆకులను ఇలా వాడితే.. జుట్టు వద్దన్నా పెరుగుతుంది తెలుసా ?

రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను నియంత్రించడానికి నిద్ర విషయంలో తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు:

నిద్ర సమయాన్ని సెట్ చేసుకోండి: ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి నిద్రపోవడం. ఒకే సమయానికి నిద్ర లేవడం అలవాటు చేసుకోండి. ఇది మీ శరీరపు “సర్కాడియన్ రిథమ్” (శరీర గడియారం)ను స్థిరంగా ఉంచడానికి సహాయపడుతుంది.
తగినంత నిద్ర పొందండి: రోజుకు 7-9 గంటల నాణ్యమైన నిద్ర అవసరం.
స్క్రీన్ సమయాన్ని తగ్గించండి: పడుకోవడానికి కనీసం ఒక గంట ముందు ఫోన్లు, టాబ్లెట్లు, కంప్యూటర్లు, టీవీ స్క్రీన్ల నుండి దూరంగా ఉండండి. స్క్రీన్ల నుండి వెలువడే బ్లూ లైట్ నిద్రను ప్రభావితం చేస్తుంది.
కాఫీ, టీ తగ్గించండి: రాత్రిపూట కెఫిన్ ఉన్న పానీయాలు తీసుకోవడం మానేయండి.
రాత్రిపూట తేలికపాటి ఆహారం: రాత్రిపూట భారీ భోజనం లేదా చక్కెర ఎక్కువగా ఉండే ఆహారాలు తీసుకోకుండా ఉండండి. తేలికపాటి ఆహారం తీసుకోవడం వల్ల జీర్ణక్రియ సులభంగా జరిగి నిద్రకు ఆటంకం కలగదు.
వ్యాయామం: క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం వల్ల నిద్ర నాణ్యత మెరుగుపడుతుంది. అయితే.. పడుకోవడానికి కొద్దిసేపటి ముందు తీవ్రమైన వ్యాయామాలకు దూరంగా ఉండాలి.
మొత్తంగా.. నిద్ర అనేది కేవలం విశ్రాంతి కోసమే కాదు.. శరీరంలోని అనేక జీవక్రియలకు, ముఖ్యంగా రక్తంలో చక్కెర నియంత్రణకు చాలా అవసరం. తగినంత, నాణ్యమైన నిద్ర పొందడం ద్వారా ఆరోగ్యకరమైన రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను నిర్వహించవచ్చు. దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యల ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చు.