Octopus: సముద్ర గర్భం ఎప్పుడూ ఒక వింతైన ప్రపంచం. అక్కడ మనకు ఊహకందని ఎన్నో జీవులు నివాసం ఉంటాయి. వాటిలో అన్నిటికంటే భిన్నమైనది, విచిత్రమైనది ఆక్టోపస్. ఎముకలు లేని ఈ జీవిని చూస్తే కేవలం ఒక వింత జంతువులా మాత్రమే కనిపిస్తుంది. కానీ, శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనల ప్రకారం.. ఈ భూమిపై ఉన్న అత్యంత తెలివైన జీవుల్లో ఆక్టోపస్ మొదటి వరుసలో ఉంటుంది. దీనికి ఉన్న తెలివితేటలు, ఆలోచనా శక్తి మనుషులను సైతం ఆశ్చర్యపరుస్తాయి. అందుకే దీనిని ‘సముద్రపు మేధావి’ అని పిలుస్తారు. అసలు ఆక్టోపస్కు అంత తెలివి ఎలా వచ్చింది, అది చేసే వింత పనులు ఏంటో కథనం ద్వారా తెలుసుకుందాం.
సాధారణంగా ఏ జీవికైనా తలలో ఒకే ఒక మెదడు ఉంటుంది. కానీ ఆక్టోపస్ శరీరం చాలా విచిత్రంగా నిర్మితమైంది. దీనికి ఒక ప్రధాన మెదడుతో పాటు.. దాని ఎనిమిది చేతుల్లో 8 చిన్న మెదళ్లు ఉంటాయి. అంటే మొత్తం తొమ్మిది మెదళ్లు దీని సొంతం అన్నమాట. దీనివల్ల ఆక్టోపస్ ప్రతి చేతిని స్వతంత్రంగా కదిలించగలదు. ఒక చేత్తో ఆహారాన్ని వెతుకుతూనే, మరో చేత్తో శత్రువుల నుంచి రక్షించుకునేలా ప్లాన్ చేయగలదు. ప్రధాన మెదడు ఆదేశాల కోసం ఎదురుచూడకుండానే.. దాని చేతులు సొంతంగా నిర్ణయాలు తీసుకోగలవు. ఈ ప్రత్యేకమైన శారీరక అమరిక వల్లే దీనికి అద్భుతమైన తెలివితేటలు వచ్చాయి.
ఆక్టోపస్లకు ఎదురయ్యే సమస్యలను అవి చాలా సులభంగా పరిష్కరించుకోగలవు. శాస్త్రవేత్తలు చేసిన అనేక ప్రయోగాల్లో ఈ విషయం రుజువైంది. ఒక గాజు సీసాలో ఆహారాన్ని ఉంచి, దాని మూతను గట్టిగా బిగించి ఆక్టోపస్ ముందు ఉంచితే.. అది కొద్దిసేపు దాన్ని గమనిస్తుంది. ఆ తర్వాత తన చేతులతో ఆ మూతను ఎలా తిప్పాలో ఆలోచించి, సీసా మూత తీసి ఆహారాన్ని తింటుంది. అలాగే వాటిని తీసుకెళ్లి చిక్కుడు మార్గాల్లో వదిలినా, చాలా వేగంగా బయటపడే దారిని వెతుక్కుంటుంది. ఒకసారి చూసిన విషయాన్ని లేదా మార్గాన్ని ఇది జీవితంలో అస్సలు మర్చిపోదు.
Also Read: ఇకపై రాత్రిపూట కూడా సూర్యకాంతి.. అమెరికా కొత్త స్పేస్ ప్రాజెక్ట్పై శాస్త్రవేత్తల ఆందోళన ఎందుకు?
శత్రువుల నుండి తప్పించుకోవడంలో ఆక్టోపస్కు సాటి వచ్చే జీవి మరొకటి లేదు. ఇది క్షణాల వ్యవధిలో తన శరీరం రంగును, రూపాన్ని మార్చుకోగలదు. చుట్టూ ఉన్న రాళ్లు, మొక్కలు లేదా ఇసుక రంగులోకి తన చర్మాన్ని మార్చేసుకుంటుంది. దీనివల్ల పక్కనే పెద్ద శత్రువు ఉన్నా కూడా ఆక్టోపస్ను గుర్తించలేదు. కేవలం రంగు మాత్రమే కాదు.. తన చర్మంపై ఉండే గరుకుదనాన్ని కూడా పరిసరాలకు తగ్గట్టుగా మార్చుకుంటుంది. కొన్ని రకాల ఆక్టోపస్లు అయితే సముద్రంలో ఉండే విషపూరితమైన పాములు, ఇతర ప్రమాదకరమైన జీవుల లాగా నటిస్తూ శత్రువులను భయపెడతాయి.
జంతు ప్రపంచంలో కోతులు, కాకులు మాత్రమే కొన్ని వస్తువులను పనిముట్లుగా వాడుతాయని మనకు తెలుసు. కానీ సముద్రంలో ఉండే ఆక్టోపస్ కూడా వస్తువులను వాడుకోవడంలో దిట్ట. సముద్ర గర్భంలో దొరికే కొబ్బరి చిప్పలను, ఖాళీ శంఖాలను ఇది తన రక్షణ కోసం వాడుకుంటుంది. పెద్ద చేపలు దాడి చేయడానికి వచ్చినప్పుడు, ఈ కొబ్బరి చిప్పల మధ్యలో దూరి తలుపులా మూసేసుకుంటుంది. అవసరమైతే ఆ చిప్పలను తనతో పాటు మోసుకుంటూ వేరే చోటికి ప్రయాణం చేస్తుంది. భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం వస్తువులను దాచిపెట్టుకునే అలవాటు కూడా దీనికి ఉంది.
ల్యాబొరేటరీలలో పనిచేసే పరిశోధకులను ఆక్టోపస్లు స్పష్టంగా గుర్తుపడతాయని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. తమకు రోజు ఆహారం ఇచ్చే వారి పట్ల ఇవి చాలా సాధువుగా ప్రవర్తిస్తాయి. అదే సమయంలో తమను ఇబ్బంది పెట్టే లేదా ప్రయోగాలు చేసే వారిని చూడగానే కోపంతో నీళ్లను చిమ్ముతాయి. ఒకేలాంటి బట్టలు వేసుకున్న ఇద్దరు వ్యక్తులు పక్కపక్కనే నిలబడినా, వారి ముఖ కవళికలను బట్టి తనకు నచ్చిన వ్యక్తిని ఆక్టోపస్ సులభంగా గుర్తుపట్టగలదు. ఇదంతా దానికున్న అద్భుతమైన జ్ఞాపకశక్తికి నిదర్శనం.
అక్వేరియంలలో ఉంచే ఆక్టోపస్లు చాలాసార్లు అక్కడి నుండి తప్పించుకుని పారిపోతుంటాయి. రాత్రి వేళల్లో ఎవరూ లేని సమయంలో అక్వేరియంపై మూతలను నెట్టడం, తాళాలు తీయడానికి ప్రయత్నించడం లాంటివి చేస్తాయి. కొన్ని ఆక్టోపస్లు అయితే పక్కనే ఉన్న వేరే ట్యాంకుల్లోకి దూరి, అక్కడ ఉన్న చేపలను తిని, మళ్లీ తెల్లవారేసరికి ఏమీ తెలియనట్టు తమ సొంత ట్యాంకులోకి వచ్చేసిన సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయి. దీనికి ఎముకలు లేకపోవడం వల్ల ఎంత చిన్న రంధ్రం నుంచైనా సరే తన శరీరాన్ని బయటకు లాగేసుకోగలదు. ఈ తెలివితేటల వల్లే దీనిని సముద్రపు దొంగ అని కూడా అంటారు.
Also Read: మన అరకు ‘మంకీ కాఫీ’కి ఎందుకంత డిమాండ్? కోతులకు సంబంధం ఏమిటీ?