Sea Sponges: మారుతున్న కాలం, ఆధునిక అభివృద్ధి, పెరుగుతున్న సముద్ర ఉష్ణోగ్రతల వల్ల తీరప్రాంత పర్యావరణ వ్యవస్థలు తీవ్ర ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నాయి. అయితే కలుషితమైన తీరాలను శుభ్రం చేసి, పునరుద్ధరించడానికి ప్రకృతిలోనే ఒక అద్భుతమైన మార్గం ఉందనే విషయం తాజాగా వెలుగులోకి వచ్చింది. స్పెయిన్లో శాస్త్రవేత్తలు చేపట్టిన ఒక ప్రత్యేక ప్రయోగం ఇప్పుడు సముద్ర పరిరక్షణలో కొత్త ఆశలను చిగురింపజేస్తోంది.
స్పెయిన్లోని ‘కోస్టా బ్రావా’ ప్రాంతంలో ఉన్న మెరీనా పలామోస్లో పరిశోధకులు ఒక ఆసక్తికరమైన అధ్యయనం నిర్వహించారు. మానవుల ప్రమేయం అధికంగా ఉండి, కాలుష్యంతో నిండి ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో జీవించడానికి సముద్ర స్పంజులు (Sea Sponges) ఎంతవరకు సరిపోతాయో తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేశారు. ఇందుకోసం మధ్యధరా సముద్రానికి చెందిన రెండు వేర్వేరు రకాల స్పంజ్ జాతులను ఎంచుకుని ఆ పోర్ట్లోని కృత్రిమ నిర్మాణాలపై అమర్చారు. సుమారు 455 రోజుల పాటు పరిశోధకులు వీటి పెరుగుదలను, ఆరోగ్యాన్ని నిరంతరం పర్యవేక్షించారు.
ఈ ప్రయోగం చివర్లో వచ్చిన ఫలితాలు శాస్త్రవేత్తలనే ఆశ్చర్యపరిచాయి. ప్రయోగంలో వాడిన ఒక నిర్దిష్ట స్పంజ్ జాతి, అత్యంత కలుషితమైన నీటిలో కూడా ఏకంగా 91.7 శాతం జీవించి విజయం సాధించింది. అయితే రెండో జాతి స్పంజ్ మాత్రం ఆ వాతావరణాన్ని తట్టుకోలేక చాలా వరకు నశించిపోయింది. కాలుష్య వాతావరణంలో అన్ని రకాల స్పంజులు మనుగడ సాగించలేవని కాబట్టి పర్యావరణ పునరుద్ధరణకు సరైన జాతిని ఎంచుకోవడం చాలా కీలకమని ఈ వ్యత్యాసం స్పష్టం చేసింది.
సముద్ర స్పంజులు సాధారణ జీవులు కావు. ఇవి సముద్రంలో అత్యంత సమర్థవంతంగా పనిచేసే సహజ నీటి శుద్ధి వ్యవస్థలుగా (Filter feeders) పనిచేస్తాయి. సముద్ర జలాన్ని శరీరంలోకి తీసుకొని వాటిని పంపింగ్ చేస్తూ నీటిలోని బ్యాక్టీరియా, ప్లాస్టిక్, ఇతర సూక్ష్మ కణాలు, వ్యర్థ పదార్థాలను ఆహారంగా గ్రహించి నీటిని శుభ్రపరుస్తాయి. అంతేకాకుండా వీటి సంక్లిష్టమైన శరీర నిర్మాణం అనేక చిన్న సముద్ర జీవులకు ఆశ్రయాన్ని ఇస్తుంది. అందుకే శాస్త్రవేత్తలు వీటిని సముద్రపు ‘ఈకోసిస్టమ్ ఇంజనీర్లు’ అని పిలుస్తారు.
ఈ పర్యవేక్షణ సమయంలో శాస్త్రవేత్తలు మరో అద్భుతమైన విషయాన్ని కనుగొన్నారు. పెద్ద స్పంజ్ ముక్కల నుండి చిన్న భాగాలు విడిపోయి, నీటి ప్రవాహంలో తేలుతూ పక్కనే ఉన్న ఉపరితలాలపై స్థిరపడ్డాయి. ఆ తర్వాత అవి పూర్తిస్థాయి స్పంజులుగా రూపాంతరం చెందాయి. వీటిని పరిశోధకులు ‘మొబైల్ క్లోన్స్’ (Mobile Clones) గా పేర్కొన్నారు. ఇవి లైంగిక, అలైంగిక విధానాల ద్వారా దానంతట అవే వృద్ధి చెందుతూ అదనపు ఖర్చు లేకుండా ఇతర ప్రాంతాలకు విస్తరిస్తున్నాయని గుర్తించారు.
Also Read: మాత్రలపై ఆ చిన్న గీత ఎందుకుందో తెలుసా? డిజైన్ కాదు… అసలు రహస్యం ఇదీ!
ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీరప్రాంతాలు తీవ్ర కాలుష్యంతో దెబ్బతింటున్నాయి. ఇలాంటి సమయంలో సరైన స్పంజ్ జాతులను ఎంపిక చేసి నాటడం ద్వారా నాశనమవుతున్న మెరీనాలు, నౌకాశ్రయాలను చాలా తక్కువ ఖర్చుతో సహజ సిద్ధంగా పునరుద్ధరించవచ్చని ఈ అధ్యయనం నిరూపించింది. మానవ తప్పిదాల వల్ల పాడవుతున్న సముద్ర తీరాలకు ప్రాణం పోయడానికి పురాతన కాలం నాటి ఈ చిన్న జీవులు ఒక అద్భుత సంజీవనిలా మారతాయని వెల్లడించింది.
Also Read: దానం పిటిషన్పై సుప్రీంకోర్టు నిర్ణయం.. బుధవారం విచారణ, నిర్ణయం ఎటువైపు?
Share
బిగ్ బాస్ 10 3వ వారంలో నామినేట్ అయ్యింది వీరే.. అయ్యో వీరు కూడానా?
టాటా సియెర్రా డార్క్ ఎడిషన్ వచ్చేసింది.. లుక్ అదిరింది భయ్యా!
