Maitri-2 in Antarctica: ప్రపంచంలోనే అత్యంత చల్లని, అత్యంత కఠినమైన ప్రాంతాల్లో ఒకటైన అంటార్కిటికాలో భారత్ మరో కీలక ప్రాజెక్టు చేపడుతోంది. తూర్పు అంటార్కిటికాలోని షిర్మాచెర్ ఒయాసిస్ ప్రాంతంలో ఉన్న ప్రస్తుత మైత్రి పరిశోధనా కేంద్రం సమీపంలో కొత్తగా అత్యాధునిక మైత్రి-2 ధ్రువ పరిశోధనా కేంద్రం నిర్మించేందుకు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తోంది. ధ్రువ ప్రాంతాలపై పరిశోధనతో పాటు వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాన్ని మరింత లోతుగా అధ్యయనం చేయడమే లక్ష్యంగా ఈ భారీ ప్రాజెక్టును చేపడుతోంది.
మైత్రి-2 ప్రాజెక్టును 2032 నాటికి పూర్తి చేయాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాజెక్టు ప్రారంభ ప్రణాళికలు, రూపకల్పన, సాంకేతిక అంశాలపై దృష్టి పెట్టింది. ప్రాథమిక ప్రణాళికల కోసం రూ.29 కోట్ల నిధులు కేటాయించినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ ప్రాజెక్టు పూర్తయితే అంటార్కిటికాలో భారత శాస్త్రీయ పరిశోధన సామర్థ్యం మరింత పెరగనుంది. ముఖ్యంగా భూమి వాతావరణంలో చోటుచేసుకుంటున్న మార్పులు, మంచు పొరల పరిస్థితి, ఉష్ణోగ్రతల్లో మార్పులు, సముద్ర మట్టం పెరుగుదల లాంటి కీలక అంశాలపై మెరుగైన అధ్యయనం చేసే అవకాశం లభిస్తుంది.
అంటార్కిటికాలో పరిశోధనా కేంద్రం నిర్మించడం సాధారణ విషయం కాదు. అక్కడి వాతావరణ పరిస్థితులు అత్యంత క్లిష్టంగా ఉంటాయి. సున్నా డిగ్రీల కంటే చాలా తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు, బలమైన గాలులు, మంచు తుఫాన్లు నిర్మాణ పనులకు పెద్ద సవాలుగా మారుతాయి. అంతేకాకుండా, అంటార్కిటికాకు నిర్మాణ సామగ్రిని తరలించడం కూడా చాలా కష్టమైన ప్రక్రియ. భారత్ నుంచి వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ ప్రాంతానికి అవసరమైన యంత్రాలు, నిర్మాణ సామగ్రి, శాస్త్రీయ పరికరాలు, ఆహారం, ఇంధనం లాంటి వాటిని ప్రత్యేక ఏర్పాట్లతో రవాణా చేయాల్సి ఉంటుంది.
అంటార్కిటికా ప్రాంతంలో ఏ నిర్మాణ కార్యక్రమం చేపట్టాలన్నా అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు, పర్యావరణ నిబంధనలను పాటించాల్సి ఉంటుంది. అక్కడి సున్నితమైన పర్యావరణ వ్యవస్థకు ఎలాంటి నష్టం జరగకుండా చర్యలు తీసుకోవాలి.
అందుకే మైత్రి-2 ప్రాజెక్టు కేవలం భవనం నిర్మాణం మాత్రమే కాదు. పర్యావరణ పరిరక్షణ, అంతర్జాతీయ అనుమతులు, శాస్త్రీయ అవసరాలు, భద్రతా ప్రమాణాలు అన్నింటినీ సమన్వయం చేస్తూ ఈ కేంద్రాన్ని అభివృద్ధి చేయాల్సి ఉంటుంది.
మైత్రి-2 పూర్తయితే ధ్రువ ప్రాంతాలపై పరిశోధనలో భారత్ మరింత బలమైన స్థానాన్ని సంపాదించనుంది. వాతావరణ మార్పులు ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెద్ద సవాలుగా మారాయి. అంటార్కిటికాలో జరుగుతున్న మంచు కరుగుదల, ఉష్ణోగ్రత మార్పులు ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఈ మార్పులను దగ్గరగా అధ్యయనం చేయడం ద్వారా భవిష్యత్తులో వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాన్ని అంచనా వేయడంలో భారత్కు ఉపయోగపడుతుంది.
అత్యంత కఠినమైన ప్రాంతంలో ఇలాంటి అత్యాధునిక పరిశోధనా కేంద్రాన్ని నిర్మించడం ద్వారా శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాల్లో భారత్ పెరుగుతున్న సామర్థ్యాన్ని ప్రపంచానికి చాటనుంది. మైత్రి-2 ప్రాజెక్టు విజయవంతమైతే, అంటార్కిటికాలో భారత పరిశోధనకు కొత్త అధ్యాయం ప్రారంభమైనట్టుగా చెప్పుకోవచ్చు.
Read Also: నేపాల్ విలయానికి చైనానే కారణమా? ముందే హెచ్చరిక ఇచ్చి ఉంటే ఇంత నష్టం జరిగేది కాదా?