ఇన్నాళ్లు తార్నకలో తిరిగాం.. కానీ, ఈ పేరు వెనుక ఇంత చరిత్ర ఉందని తెలియదే!

Hidden History of Tarnaka: హైదరాబాద్‌ లో ఉండేవారికి ‘తార్నక’ గురించి పెద్దగా పరిచయం అవసరం లేదు. ప్రతిరోజూ వేలాది మంది ఈ ప్రాంతం మీదుగా ప్రయాణిస్తుంటారు. కానీ, ఈ ప్రాంతానికి ఆ పేరు ఎలా వచ్చిందో చాలా మందికి తెలియదు. పేరు వెనుక ఉన్న చరిత్ర తెలుసుకుంటే నిజంగానే ఆశ్చర్యం కలగకమానదు.

‘తార్నాక’ తెలుగు పేరు కాదా?

చాలామంది తార్నక అనేది తెలుగు పేరు అనుకుంటారు. కానీ, ఈ పదం పర్షియన్ భాషకు చెందినది. నిజాం పాలనలో హైదరాబాద్‌ లో పర్షియన్, ఉర్దూ భాషల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండేది. అప్పట్లో సిటీలోని చాలా ప్రాంతాలకు ఆ భాషల నుంచే పేర్లు వచ్చాయి. వాటిలో తార్నక కూడా ఒకటింది.

ఇంతకీ తార్నాక అంటే అర్థం ఏంటి?

నిజానికి ‘తార్’ అంటే తీగ లేదంటే వైర్ అనే అర్థం వస్తుంది. ‘నాకా’ అంటే చెక్‌ పోస్ట్ లేదంటే ఎంట్రెస్ అనే మీనింగ్ ఉంది. ఈ రెండు పదాలు కలిసే ‘తార్-నాకా’ అనే పేరు ఏర్పడిందని చరిత్రకారులు చెప్తుంటారు. కాలక్రమేణా అది ప్రజల వాడుకలో తార్నాకగా మారిపోయింది. అసలు ఇక్కడ తీగలతో సంబంధం ఏంటని చాలా మంది డౌట్ వస్తుంది. అప్పట్లో ఈ ప్రాంతం మీదుగా టెలిగ్రాఫ్ లైన్లు వెళ్లేవట. వాటి మెయింటెనెన్స్ కోసం ఇక్కడ ఒక చెక్‌పోస్ట్ ఉండేది. అందుకే ఆ ప్రాంతాన్ని’తార్- నాకా’ అని పిలిచేవారని చరిత్రకాలు చెప్తారు. ఆ తర్వాత అదే పేరు శాశ్వతమైంది.

తార్నాక వెనుక మరో కథ కూడా..

నిజాం నవాబుల కాలంలో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పరిసరాల్లో పెద్ద మామిడి తోట ఉండేదట. ఆ తోటను, పరిసరాలను కాపాడేందుకు చుట్టూ తీగలతో కంచె ఏర్పాటు చేశారరట. దానికి ఓ ఎంట్రెన్స్ కూడా పెట్టారు. అలా ఆ ప్రాంతాన్ని ‘తార్-నాకా’ అని పిలవడం మొదలుపెట్టారు. కాలక్రమేణా అదే పేరు ‘తార్నాక’గా మారిపోయింది.

ఆధునిక తార్నాక గురించి..

ఇప్పుడు తార్నక అనగానే ఎటు చూసినా విద్యాసంస్థలు, బిజీ బిజీ రహదారులు, వ్యాపార కేంద్రాలు కేరాఫ్ గా మారిపోయింది. కానీ, ఒకప్పుడు ఈ ప్రాంతం నగర సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న కీలక ఎంట్రెన్స్ గా ఉండేది. కాలం మారినా, నగరం విస్తరించినా, అప్పటి చరిత్రను గుర్తు చేస్తూ ఈ పేరు మాత్రం అలాగే కొనసాగుతోంది. అంతేకాదు, హైదరాబాద్‌ లోని అబిడ్స్, బషీర్‌ బాగ్, నాంపల్లి, మలక్‌ పేట్ లాంటి ప్రాంతాల పేర్ల వెనుక కూడా ఇలాంటి ఆసక్తికరమైన కథలే ఉన్నాయి. ప్రతిరోజూ మనం పలికే ఈ పేర్లు, నగరం శతాబ్దాల చరిత్రను నిశ్శబ్దంగా మోస్తూనే ఉన్నాయి. ఇకపై తార్నక మీదుగా వెళ్లిన ప్రతిసారీ దాని చరిత్రను ఓసారి తలచుకోండి. ఒక సాధారణ ప్రాంతం పేరు వెనుక అసాధారణ కథ దాగి ఉంటుందని గుర్తుంచుకోండి!