Alcohol prices across Indian states| భారత్లో మద్యం ధరలు రాష్ట్రాన్ని బట్టి గణనీయంగా మారుతుంటాయి. ఒకే బ్రాండ్, ఒకే పరిమాణం ఉన్న బాటిల్కు కూడా వేర్వేరు ధరలు ఉంటాయి.
దీనికి ప్రధాన కారణం రాష్ట్రాల పన్నులు, ఎక్సైజ్ విధానాలు. ఉదాహరణకు.. 750 ml ప్రీమియం విస్కీ ధరలను పరిశీలిస్తే భారీ తేడా కనిపిస్తుంది. హర్యానాలో ఈ బాటిల్ ధర సుమారు రూ.1,300గా ఉంది. ఢిల్లీలో అదే బాటిల్ ధర సుమారు రూ.1,850గా ఉంది. కర్ణాటకలో దీని ధర సుమారు రూ.3,425కు చేరుతోంది. గోవాలో ఇదే బాటిల్ ధర సుమారు రూ.1,740గా ఉంది. అంటే హర్యానాతో పోలిస్తే కర్ణాటకలో ధర రెండింతలకంటే ఎక్కువగా ఉంది.
మద్యం విషయంలో పన్నుల విధానం ఇతర ఉత్పత్తుల కంటే భిన్నంగా ఉంటుంది. తాగడానికి వినియోగించే మద్యం ప్రస్తుతం జీఎస్టీ పరిధిలో లేదు. అందుకే ప్రతి రాష్ట్రం తన సొంత పన్నులు, ఎక్సైజ్ విధానాలను అమలు చేస్తుంది. రాష్ట్రాలు ఎక్సైజ్ డ్యూటీ, సేల్స్ ట్యాక్స్, సర్చార్జీలు, ఇతర రుసుములు విధిస్తాయి. ఈ పన్నులు బాటిల్ ఫైనల్ ధరను నిర్ణయిస్తాయి. రవాణా ఖర్చులు, పంపిణీ వ్యయాలు, రిటైలర్ మార్జిన్లు కూడా ధరను పెంచుతాయి.
ఒక మద్యం బాటిల్ ధరలో తయారీ ఖర్చు మాత్రమే ఉండదు. పన్నులు, డ్యూటీలు, రుసుములు, రవాణా, పంపిణీ ఖర్చులు కూడా ఇందులో ఉంటాయి. ఉదాహరణకు, రూ.2,000 ఎంఆర్పీ ఉన్న విస్కీ బాటిల్ను పరిశీలిద్దాం. ఒక అంచనా ప్రకారం.. ఇందులో రూ.425 ఎక్సైజ్ డ్యూటీ ఉంటుంది. దిగుమతి లేదా కస్టమ్స్ రుసుములు మరో రూ.150 వరకు ఉంటుంది. ఇతర రుసుములు సుమారు రూ.10 వరకు ఉంటుంది. వాట్ లేదా సర్చార్జ్ సుమారు రూ.570 వరకు ఉండవచ్చు. రిటైలర్ మార్జిన్ సుమారు రూ.150గా ఉండవచ్చు. అయితే వాస్తవ ధరలు ఉత్పత్తి, రాష్ట్రాన్ని బట్టి మారుతాయి.
గోవా మద్యం తక్కువ ధరలకు లభించే ప్రాంతంగా చాలాకాలంగా గుర్తింపు పొందింది. ఆ రాష్ట్ర పర్యాటక రంగానికి మద్యం వ్యాపారం కూడా అనుసంధానమై ఉంది. గోవా ఎక్సైజ్ శాఖ కూడా మద్యం లభ్యత పర్యాటక రంగంతో సంబంధం కలిగి ఉందని పేర్కొంది. 2024 – 25లో గోవా దాదాపు రూ.947.9 కోట్ల ఎక్సైజ్ ఆదాయాన్ని పొందింది. అయితే ప్రతి మద్యం బ్రాండ్ గోవాలోనే తక్కువ ధరకు లభిస్తుందని చెప్పలేం. పన్నులు, లైసెన్స్ ఫీజులు మారితే ధరలు కూడా మారవచ్చు. గోవాతో పాటు హర్యాణా రాష్ట్రంలో కూడా మద్యం ధరలు తక్కువగా ఉంటాయి.
Also Read: ఫ్లాట్ దక్కక ముందే కొనుగోలుదారుడు చనిపోతే ఎలా? హోమ్ లోన్, అతడి ఫ్లాట్ ఎవరికి దక్కుతాయి?
కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు వంటి రాష్ట్రాల్లో కొన్ని మద్యం ధరలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. దీనికి ఆయా రాష్ట్రాల పన్నులు, ఎక్సైజ్ విధానాలు కారణమవుతాయి. అదనపు పన్నులు, లెవీలు కూడా బాటిల్ తుది ధరను పెంచవచ్చు. రిటైల్ విక్రయాలపై నియంత్రణలు కూడా ధరలను ప్రభావితం చేస్తాయి. కర్ణాటకలో 2026లో జరిగిన పన్నుల మార్పులు దీనికి ఒక ఉదాహరణగా నిలిచాయి. వ్యాపారులు చౌక బ్రాండ్ మద్యం ధరలు సుమారు 20 శాతం పెరగవచ్చని తెలిపారు. ప్రీమియం బ్రాండ్లలో కొన్ని ధరలు ఐదు నుంచి 12 శాతం తగ్గవచ్చని చెప్పారు.
Also Read: మార్కెట్లో నకిలీ రాజ్మా.. కొనేముందు ఇలా గుర్తించండి
మద్యం ధరలు పెరిగినప్పుడు వినియోగదారులు తమ కొనుగోలు విధానాన్ని మార్చుకోవచ్చు. కొంతమంది తక్కువ ధర ఉన్న ఇతర బ్రాండ్లను ఎంచుకునే అవకాశం ఉంది. మరికొందరు కొనుగోలు పరిమాణాన్ని తగ్గించేస్తారు. వ్యాపారాలు కూడా ప్రతి రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక ధరల వ్యూహాలను రూపొందించుకోవాల్సి ఉంటుంది.
అందుకే భారత్లో మద్యం ధరను నిర్ణయించడంలో రాష్ట్రం కూడా ముఖ్యమైన అంశంగా మారింది. పన్నులు, డ్యూటీలు, పంపిణీ ఖర్చులు, రిటైల్ మార్జిన్లు తుది ధరను ప్రభావితం చేస్తాయి.