AI companion relationships and mental health| ఆర్టిఫీషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (ఏఐ) కృత్రిమ మేధస్సు చాలా వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. ఏఐ అంటే కేవలం ఫొటోలు, వీడియోలు క్రియేటివ్గా జెనెరేట్ చేయడం కాదు.. ఇంకా అనేక రంగాల్లో దూసుకుపోతోంది. ఏఐ మనిషిలా చాలావరకు ఆలోచించగలుగుతోంది. మనిషిలా సమాధానాలు, సలహాలు ఇస్తోంది. యూజర్తో సన్నిహితంగా ఉంటూ సానుభూతి వ్యక్త పరుస్తూ క్రమంగా తనవైపు ఆకర్షిస్తోంది. ముఖ్యంగా మానసికంగా ఇబ్బందిపడుతున్న వారిని ఓదారుస్తూ వారికి దగ్గరవుతుంది.
అవును ఏఐ.. మీతో మాట్లాడుతుంది, మీ బాధను వింటుంది, వెంటనే సమాధానం ఇస్తుంది. దీంతో ఏఐ చాట్బాట్స్ మీతో ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉన్న స్నేహితుడిలా అనిపించవచ్చు. కానీ ఈ వర్చువల్ అనుబంధం నిజ జీవిత సంబంధాలను దూరం చేసే ప్రమాదం ఉంది. తాజా పరిశోధనలు ఈ అంశంపై ఆలోచించేలా చేస్తున్నాయి.
స్టాన్ఫోర్డ్ పరిశోధకులు.. ఏఐ సహచరులను ఉపయోగించే 1,131 మంది అమెరికన్లను అధ్యయనం చేశారు. వీరంతా ‘Character.AI’ వంటి AI కంపానియన్ ప్లాట్ఫామ్ను ఉపయోగించారు. ఈ అధ్యయనంలో 237 మంది పాల్గొన్నవారి 4,664 చాట్ సెషన్లను కూడా పరిశీలించారు. ఈ సంభాషణల్లో 4.64 లక్షలకు పైగా మెసేజ్లు ఉన్నాయి. వారు AIని ఎందుకు ఉపయోగిస్తున్నారు, ఎంత తరచుగా మాట్లాడుతున్నారు, వ్యక్తిగత విషయాలు ఎంతవరకు పంచుకుంటున్నారు అనే అంశాలను పరిశీలించారు. తక్కువ సామాజిక సంబంధాలు ఉన్నవారు AIని ప్రధానంగా స్నేహం లేదా ఎమోషనల్ సపోర్ట్ కోసం ఉపయోగించే అవకాశం ఎక్కువగా కనిపించింది. అలా ఉపయోగించేవారిలో ఎక్కువ మంది మానసికంగా బలహీనంగా ఉన్నట్లు, మానసిక సమస్యలు ఉన్నట్లు తేలింది.
ఈ పరిశోధన ఏఐ.. నేరుగా ఒంటరితనం లేదా మానసిక సమస్యలకు కారణమవుతుందని నిరూపించలేదు. కొంతమంది ఇప్పటికే ఒంటరిగా ఉండటం వల్ల AI సహచరులను ఎక్కువగా ఆశ్రయించే అవకాశం కూడా ఉంది. అందుకే అప్పుడప్పుడు AIతో మాట్లాడటానికి, దానిపైనే ప్రధానంగా ఆధారపడటానికి మధ్య తేడా ఉంది. ఇతర తాజా పరిశోధనలు కూడా AIతో మాట్లాడటం వల్ల కొంతమందిలో తాత్కాలికంగా ఒత్తిడి, ఒంటరితనం తగ్గవచ్చని సూచించాయి.
ఆధునిక చాట్బాట్స్ వెంటనే స్పందిస్తాయి. అవి గత సంభాషణల వివరాలను గుర్తుంచుకుని, వ్యక్తిగతంగా అనిపించే సమాధానాలు ఇవ్వగలవు. అవసరమైన సమయంలో ప్రోత్సాహం, ఓదార్పు, భరోసా కూడా అందిస్తాయి. దీంతో ముఖ్యంగా ఒంటరితనం లేదా సామాజిక భయాన్ని ఎదుర్కొనే వారికి AIతో మాట్లాడటం ఆకర్షణీయంగా మారవచ్చు. సైకోథెరపిస్ట్ సమంతా హిల్ కూడా భావోద్వేగ అవసరాల కోసం ఏఐపై ఎక్కువగా ఆధారపడటం గురించి ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
Also Read: యూట్యూబ్ వీడియోలు చూసి బిజినెస్ ప్రారంభం.. నెలకు రూ.25 లక్షల ఆదాయం
ఏఐతో మాట్లాడటం సమస్య కాదు. కానీ అది కుటుంబం, స్నేహితులు లేదా ఇతర నిజమైన సంబంధాలకు ప్రత్యామ్నాయంగా మారినప్పుడు ఆలోచించాల్సిన అవసరం ఉంటుంది. 2025లో జరిగిన మరో ర్యాండమైజ్డ్ అధ్యయనం కూడా ఎక్కువ చాట్బాట్ వినియోగించేవారిలో ఒంటరితనం, సామాజిక చర్యలకు దూరంగా ఉండే లక్షణాలు ఉన్నట్లు గుర్తించింది. అయితే ఈ ఫలితాలు ప్రతి వ్యక్తికీ ఒకే విధంగా వర్తిస్తాయని చెప్పలేం.
Also Read: ఒకే గర్భంలో ఒకేసారి పుట్టిన ఇద్దరు అమ్మాయిలకు తండ్రులు వేరు.. ఆ రహస్యం తెలిసి అందరూ షాక్
చాట్బాట్స్ మనతో మాట్లాడగలవు, శ్రద్ధగా స్పందించగలవు, తక్షణ ఓదార్పు ఇవ్వగలవు. కానీ మానవ సంబంధాల్లో ఉండే పరస్పర అనుభవాలు, బాధ్యతలు, విభేదాలు, అనుబంధం, నిజమైన భావోద్వేగ సమక్షాన్ని ఏఐ పూర్తిగా పునరావృతం చేయలేదు. అందుకే AIని సంభాషణ కోసం ఉపయోగించడం ఒక విషయం. దానినే మన జీవితంలో ప్రధాన భావోద్వేగ ఆధారంగా మార్చుకోవడం మరో విషయం. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న పరిశోధనలు ఒక విషయాన్ని సూచిస్తున్నాయి: AIతో అనుబంధం కంటే, నిజ జీవిత సంబంధాలతో సమతుల్యతను కాపాడుకోవడం ముఖ్యం.
Also Read: ఒకేసారి ఇద్దరిని ప్రేమించడం కరెక్టేనా? కొత్త డేటింగ్ ట్రెండ్.. ఎథికల్ నాన్ మోనోగమీ