Shopping Psychology| మార్కెట్కు వెళ్లినప్పుడు అందమైన డ్రెస్, వాచ్, జ్యువెలరీ లేదా ఇంటి అలంకరణ వస్తువు కనిపిస్తుంది.
వెంటనే దాన్ని కొనాలనే కోరిక కలుగుతుంది. నిజానికి ఆ వస్తువు మనకు అవసరం లేకపోయినా, దాని గురించి పదేపదే ఆలోచిస్తుంటాం.
ఇది కేవలం వస్తువు నచ్చడం వల్ల మాత్రమే జరగదు. మన మెదడులో ఆకర్షణీయమైన వస్తువులను చూసినప్పుడు కొన్ని ప్రత్యేకమైన మానసిక ప్రక్రియలు పనిచేస్తాయి. అవి మనలో కొనాలనే కోరికను పెంచుతాయి. ఈ ప్రక్రియను అర్థం చేసుకుంటే అనవసరమైన షాపింగ్ కొంతవరకు కంట్రోల్ చేయవచ్చు.
మన కళ్లకు నచ్చే రంగులు, డిజైన్లు, ఆకారాలు ఉన్న వస్తువులు త్వరగా మన దృష్టిని ఆకర్షిస్తాయి. ప్రత్యేకమైన లుక్ ఉన్న వస్తువు ఇతర వస్తువుల కంటే ఎక్కువగా గుర్తుండిపోవచ్చు.ఒకసారి ఆ వస్తువు మన దృష్టిని ఆకర్షిస్తే, దాన్ని సొంతం చేసుకోవాలనే ఆలోచన మొదలవుతుంది. షాపింగ్ చేయాలనే ఉద్దేశం లేకపోయినా ఈ కోరిక అకస్మాత్తుగా రావచ్చు.
మనకు నచ్చిన వస్తువును చూసినప్పుడు మెదడులో ఆనందానికి సంబంధించిన ప్రక్రియలు చురుగ్గా పనిచేస్తాయి. దాంతో ఆ వస్తువు మనకు మరింత విలువైనదిగా అనిపిస్తాయి. ఆ వస్తువు మన సొంతమైతే మరింత సంతోషంగా ఉంటామని మనకు అనిపిస్తుంది. ఈ భావన వెంటనే కొనుగోలు చేయాలనే నిర్ణయాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. అయితే కొనుగోలు చేసిన తర్వాత ఆ ఉత్సాహం కొంతకాలానికి తగ్గిపోతుంది. అందుకే కేవలం ఆ క్షణంలోని ఆనందం ఆధారంగా నిర్ణయం తీసుకోకూడదు.
మనం ఎక్కువగా గమనించిన వస్తువులు మన జ్ఞాపకాల్లో సులభంగా నిలిచిపోతాయి. వాటి రంగు, డిజైన్ లేదా ప్రత్యేకమైన రూపం మనకు పదేపదే గుర్తుకు వస్తాయి. షాపు నుంచి బయటకు వచ్చిన తర్వాత కూడా ఆ వస్తువు గురించి ఆలోచిస్తూ ఉండే అవకాశం ఉంది. దాన్ని ఇంట్లో ఎలా ఉపయోగిస్తామో లేదా మనపై ఎలా కనిపిస్తుందో ఊహించవచ్చు. ఇలాంటి ఊహలు ఆ వస్తువును కొనాలనే కోరికను మరింత పెంచవచ్చు.
కొంతమంది ఒత్తిడి, బోర్ లేదా బాధలో ఉన్నప్పుడు షాపింగ్ చేస్తారు. తమకు నచ్చిన వస్తువు కొనడం కొంతకాలం ఉత్సాహాన్ని ఇస్తాయి. దీంతో షాపింగ్ భావోద్వేగ ఉపశమనానికి ఒక మార్గంగా మారవచ్చు. కానీ ఈ అలవాటు తరచుగా కొనసాగితే అనవసర ఖర్చులు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
కొన్ని వస్తువులు మనకు స్టైలిష్గా లేదా ప్రత్యేకంగా కనిపించేలా చేస్తాయని అనుకుంటాం. దాంతో ఇతరుల కంటే భిన్నంగా కనిపించాలనే కోరిక పెరుగుతుంది. సోషల్ మీడియా కూడా ఈ ప్రభావాన్ని పెంచుతుంది. ఇతరులు ఉపయోగించే ఆకర్షణీయమైన వస్తువులను చూసి మనకూ వాటిని కొనాలనే కోరిక కలుగుతుంది.
Also Read: సూర్యాస్తమయం చూస్తే నిజంగానే ఒత్తిడి తగ్గుతుందా? నిద్ర, మూడ్ మెరుగవుతాయా?
ఏదైనా వస్తువు చూసిన వెంటనే కొనకుండా కొంత సమయం తీసుకోండి. ముందుగా అది నిజంగా అవసరమా లేదా కేవలం అందంగా అనిపించిందా అని ప్రశ్నించుకోండి. ఈ వస్తువు కనిపించకపోతే కూడా మీకు కొనాలనే కోరిక ఉండేదా అని ఆలోచించండి. అలాగే అది మీ బడ్జెట్కు సరిపోతుందో లేదో పరిశీలించండి. ఒక్కసారిగా కొనాలనిపించినప్పుడు 24 గంటలు వేచి చూడండి. మరుసటి రోజు కూడా అవసరం అనిపిస్తే కొనుగోలు గురించి ఆలోచించవచ్చు.
అందమైన వస్తువు కనిపించడం సహజంగా ఆకర్షణ కలిగిస్తుంది. కానీ ప్రతి ఆకర్షణ కొనుగోలు చేయాల్సిన అవసరాన్ని సూచించదు. మన భావాలను అర్థం చేసుకుని నిర్ణయం తీసుకుంటే అనవసరమైన షాపింగ్ తగ్గించుకోవచ్చు.
Also Read: జిమ్లో వర్కౌట్ చేస్తున్నారా? కండరాలు నిజంగా పెరుగుతున్నట్లు సూచించే 5 సంకేతాలివే